Trung Quốc đối mặt lũ lụt nghiêm trọng: Chủ tịch Tập chỉ đạo 'dốc toàn lực' ứng phó

Trong bối cảnh mưa lớn kỷ lục và hoàn lưu bão nhiệt đới gây ra những trận lũ lụt, sạt lở đất nghiêm trọng trên diện rộng, Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình đã ra chỉ thị khẩn cấp, yêu cầu các cấp chính quyền dốc toàn lực vào công tác phòng chống thiên tai và cứu trợ nạn nhân. Tình hình được đánh giá là đặc biệt phức tạp khi nhiều khu vực ghi nhận mực nước sông vượt mức báo động, đập tràn và vỡ, đẩy hàng chục nghìn người vào tình thế phải sơ tán khẩn cấp.

Tóm tắt nhanh

• Chủ tịch Tập Cận Bình chỉ đạo toàn diện công tác phòng chống lũ lụt và cứu trợ, ưu tiên cứu hộ, cứu nạn và ngăn chặn thảm họa thứ cấp.
• Mưa lớn kỷ lục do bão Maysak gây ra đã khiến hàng chục con sông ở khu tự trị Choang Quảng Tây vượt mức báo động, buộc chính quyền nâng cảnh báo lũ lên mức đỏ.
• Ít nhất 4 người thiệt mạng, 8 người mất tích tại Nam Ninh (Quảng Tây) và 33 người mất tích do sạt lở đất tại tỉnh Cam Túc.
• Chính phủ Trung Quốc đã phân bổ 100 triệu Nhân dân tệ để hỗ trợ khắc phục hậu quả, khôi phục hạ tầng và thông tin liên lạc.

Vì sao đáng chú ý

Đợt thiên tai nghiêm trọng này không chỉ gây ra thiệt hại trực tiếp về người và của cải mà còn đặt ra nhiều thách thức đáng kể cho Trung Quốc. Việc Chủ tịch Tập Cận Bình phải đích thân ra chỉ thị khẩn cấp cho thấy mức độ nghiêm trọng và quy mô ảnh hưởng của tình hình. Nó thể hiện cam kết của chính quyền trung ương trong việc kiểm soát khủng hoảng, nhưng đồng thời cũng là một phép thử đối với năng lực ứng phó thiên tai của quốc gia đông dân nhất thế giới, đặc biệt trong bối cảnh biến đổi khí hậu khiến các hiện tượng thời tiết cực đoan ngày càng gia tăng.

Về mặt kinh tế, lũ lụt và sạt lở đất làm gián đoạn sản xuất nông nghiệp, gây hư hại hạ tầng giao thông và thông tin liên lạc, ảnh hưởng đến chuỗi cung ứng và sinh kế của hàng triệu người dân. Hơn nữa, việc phải sơ tán hàng chục nghìn người và bố trí nơi ở tạm thời đòi hỏi nguồn lực khổng lồ, tạo áp lực lớn lên ngân sách địa phương và trung ương, bất chấp khoản phân bổ ban đầu 100 triệu Nhân dân tệ.

Về mặt xã hội, thiên tai thường kéo theo những hệ lụy dài hạn về sức khỏe cộng đồng, tái định cư và ổn định tâm lý cho người dân. Khả năng ứng phó và phục hồi nhanh chóng của chính quyền sẽ đóng vai trò quan trọng trong việc duy trì niềm tin và sự ổn định xã hội, đặc biệt tại các khu vực vốn đã dễ bị tổn thương.

Bối cảnh

Trung Quốc, với hệ thống sông ngòi lớn như Trường Giang (Yangtze), Hoàng Hà (Yellow River) và các vùng duyên hải rộng lớn, từ lâu đã phải đối mặt với nguy cơ lũ lụt hàng năm, đặc biệt vào mùa mưa bão (thường từ tháng 6 đến tháng 9). Lịch sử quốc gia này đã ghi nhận nhiều trận đại hồng thủy gây hậu quả thảm khốc, thúc đẩy chính phủ đầu tư mạnh vào các dự án kiểm soát lũ, bao gồm xây dựng đập, hồ chứa, kè đê và hệ thống cảnh báo sớm.

Trong những thập kỷ gần đây, Trung Quốc đã triển khai nhiều dự án quy mô lớn để quản lý nước, từ đập Tam Hiệp đến các chương trình “thành phố bọt biển” nhằm tăng cường khả năng hấp thụ và giữ nước của đô thị. Tuy nhiên, tốc độ đô thị hóa nhanh chóng và các hiện tượng thời tiết cực đoan do biến đổi khí hậu vẫn thường xuyên vượt quá khả năng của cơ sở hạ tầng hiện có, dẫn đến những trận lũ lụt nghiêm trọng bất chấp những nỗ lực đã bỏ ra.

Đợt thiên tai lần này diễn ra trong bối cảnh hoàn lưu của bão Maysak kết hợp với gió mùa Tây Nam, tạo ra lượng mưa lớn bất thường. Đây là một kịch bản không hiếm gặp, khi các cơn bão nhiệt đới từ Thái Bình Dương thường suy yếu thành áp thấp nhưng vẫn mang theo lượng hơi ẩm khổng lồ, gây mưa xối xả kéo dài khi đi sâu vào đất liền, đặc biệt tại các khu vực miền núi dễ xảy ra sạt lở đất.

Góc nhìn Xu Hướng 24

Tình hình lũ lụt tại Trung Quốc một lần nữa cho thấy sự mong manh của các hệ thống cơ sở hạ tầng trước sức mạnh của thiên nhiên, ngay cả ở một quốc gia đã đầu tư rất lớn vào công tác phòng chống lũ lụt. Chỉ đạo “dốc toàn lực” của Chủ tịch Tập Cận Bình không chỉ là một mệnh lệnh hành chính mà còn là một tín hiệu cho thấy mức độ ưu tiên cao nhất của chính phủ đối với an toàn tính mạng và tài sản của người dân trong khủng hoảng.

Thách thức lớn nhất đối với Trung Quốc không chỉ nằm ở việc khắc phục hậu quả tức thời mà còn là việc xây dựng một chiến lược dài hạn và bền vững hơn để thích ứng với biến đổi khí hậu. Các giải pháp truyền thống như đê điều và đập thủy điện có thể không còn đủ hiệu quả khi lượng mưa và tần suất các sự kiện thời tiết cực đoan ngày càng vượt quá dự báo. Việc tích hợp các khái niệm như “thành phố bọt biển” một cách hiệu quả hơn, quản lý tốt hơn các lưu vực sông, và nâng cao ý thức cộng đồng về phòng tránh thiên tai sẽ là những yếu tố then chốt cho tương lai.

Hơn nữa, sự kiện này cũng làm nổi bật tầm quan trọng của hệ thống cảnh báo sớm và khả năng phản ứng linh hoạt của chính quyền địa phương. Trong những tình huống khẩn cấp, việc truyền đạt thông tin kịp thời, hiệu quả và triển khai các biện pháp sơ tán, cứu hộ một cách nhanh chóng có thể tạo ra sự khác biệt lớn giữa sự sống và cái chết. Trung Quốc cần tiếp tục hoàn thiện cơ chế này để đảm bảo mỗi địa phương đều có thể thực hiện nghiêm túc trách nhiệm, không chủ quan trước những mối đe dọa từ thiên tai.

Diễn biến tại các tâm điểm thiên tai

Quảng Tây: Mực nước sông vượt báo động, sơ tán khẩn cấp

Khu tự trị Choang Quảng Tây, nằm ở phía nam Trung Quốc, là một trong những khu vực bị ảnh hưởng nặng nề nhất. Tại đây, mưa lớn kỷ lục do bão Maysak gây ra đã làm mực nước trên hàng chục con sông dâng cao vượt mức báo động, buộc chính quyền địa phương phải nâng cảnh báo lũ lên mức đỏ, mức cao nhất trong hệ thống cảnh báo của Trung Quốc. Nhiều hồ chứa tại Quảng Tây đã bị tràn hoặc vỡ đập, khiến nước lũ chảy xiết và gây ngập lụt diện rộng.

Thành phố Nam Ninh, thủ phủ của Quảng Tây, ghi nhận ít nhất 4 người thiệt mạng và 8 người mất tích. Hơn 62.000 người dân trong khu vực đã phải sơ tán khẩn cấp để đảm bảo an toàn. Các lực lượng cứu hộ đang chạy đua với thời gian để tìm kiếm những người mất tích và cung cấp hỗ trợ cho các cộng đồng bị cô lập.

Cam Túc: Sạt lở đất gây thương vong

Trong khi đó, ở tỉnh Cam Túc, một tỉnh miền tây bắc Trung Quốc, sạt lở đất là mối đe dọa chính do mưa lớn. Một trận sạt lở đất nghiêm trọng đã khiến 33 người mất tích. Các đội cứu hộ đã nhanh chóng được triển khai, xác định được vị trí của 21 người mắc kẹt, trong đó 5 người đã được tìm thấy nhưng đã tử vong. Công tác tìm kiếm 12 người còn lại vẫn đang được tiến hành khẩn trương trong điều kiện địa hình phức tạp và nguy cơ sạt lở tiếp theo.

Phản ứng của Chính phủ và Cảnh báo Tiếp theo

Trước tình hình khẩn cấp, Chủ tịch Tập Cận Bình đã yêu cầu các cơ quan chức năng tập trung mọi nỗ lực vào việc cứu hộ, cứu nạn, điều trị người bị thương và bố trí nơi ở cho người dân bị ảnh hưởng. Ông cũng nhấn mạnh việc tăng cường giám sát, cảnh báo sớm và rà soát các khu vực có nguy cơ cao để ngăn chặn thảm họa thứ cấp như sạt lở đất hay vỡ đập thêm. Các địa phương được chỉ thị phải thực hiện nghiêm túc trách nhiệm, không được chủ quan.

Để hỗ trợ các nỗ lực khắc phục hậu quả, Chính phủ Trung Quốc đã phân bổ 100 triệu Nhân dân tệ (khoảng 14,5 triệu USD) từ ngân sách khẩn cấp để dùng cho công tác cứu trợ, khôi phục hạ tầng bị hư hại và đảm bảo thông tin liên lạc được thông suốt.

Dù bão Maysak đã suy yếu thành áp thấp nhiệt đới, các chuyên gia khí tượng vẫn cảnh báo rằng hoàn lưu sau bão kết hợp với gió mùa Tây Nam sẽ tiếp tục gây mưa lớn trên diện rộng trong vài ngày tới. Điều này đồng nghĩa với việc nguy cơ lũ lụt và sạt lở đất vẫn còn rất cao, đòi hỏi các địa phương phải duy trì cảnh giác tối đa và sẵn sàng ứng phó với mọi diễn biến bất lợi của thời tiết.

Nguồn tham khảo

• VTV.vn - Trung Quốc dốc toàn lực khẩn cấp ứng phó lũ lụt

Hỏi đáp thường gặp

Nguyên nhân chính gây ra lũ lụt và sạt lở đất tại Trung Quốc là gì?

Nguyên nhân chính là do mưa lớn kỷ lục gây ra bởi hoàn lưu của bão Maysak, kết hợp với gió mùa Tây Nam. Lượng mưa cực lớn đã làm mực nước trên nhiều con sông dâng cao vượt mức báo động, gây tràn và vỡ đập, dẫn đến lũ lụt và sạt lở đất nghiêm trọng.

Những tỉnh nào bị ảnh hưởng nặng nề nhất trong đợt thiên tai này?

Các tỉnh bị ảnh hưởng nặng nề nhất được đề cập là Quảng Tây, Hồ Bắc và Cam Túc. Đặc biệt, khu tự trị Choang Quảng Tây và tỉnh Cam Túc đã ghi nhận nhiều thương vong và thiệt hại nghiêm trọng.

Chính phủ Trung Quốc đã và đang thực hiện những biện pháp nào để ứng phó?

Chủ tịch Tập Cận Bình đã chỉ đạo dốc toàn lực cho công tác phòng chống lũ lụt và cứu trợ thiên tai, ưu tiên cứu hộ, cứu nạn, điều trị người bị thương và bố trí nơi ở cho người dân. Chính phủ cũng đã phân bổ 100 triệu Nhân dân tệ để khắc phục hậu quả. Các địa phương được yêu cầu tăng cường giám sát, cảnh báo sớm và rà soát các khu vực có nguy cơ cao.

Liệu tình hình lũ lụt có thể tiếp diễn trong những ngày tới không?

Theo cảnh báo của các chuyên gia khí tượng, dù bão Maysak đã suy yếu, hoàn lưu sau bão kết hợp gió mùa Tây Nam sẽ tiếp tục gây mưa lớn trong vài ngày tới. Điều này đồng nghĩa với việc nguy cơ lũ lụt và sạt lở đất vẫn còn cao và tình hình có thể diễn biến phức tạp.