Trung Quốc kích hoạt báo động đỏ mùa lũ: 8 tỉnh miền Nam căng mình ứng phó thiên tai

Sự xuất hiện của đợt lũ lớn đầu tiên trong năm trên sông Lưu Giang thuộc lưu vực sông Châu Giang đang đặt các tỉnh miền Nam và Tây Nam Trung Quốc vào tình trạng báo động cao. Ngày 21/6/2026, các cơ quan đầu não về quản lý thiên tai của quốc gia này đã phải triệu tập một cuộc họp khẩn cấp quy mô lớn, huy động sự phối hợp của 7 bộ ngành chủ chốt nhằm sẵn sàng đối phó với những kịch bản thời tiết cực đoan nhất trong những ngày tới.

Tóm tắt nhanh

• Cảnh báo khẩn cấp diện rộng: Bộ Quản lý Khẩn cấp Trung Quốc duy trì cảnh báo ứng phó lũ lụt cấp IV đối với 8 địa phương trọng điểm bao gồm Giang Tô, An Huy, Giang Tây, Hồ Bắc, Hồ Nam, Quảng Tây, Trùng Khánh và Quý Châu.
• Đợt mưa lớn cực đoan: Dự báo từ ngày 21/6 đến 26/6, lượng mưa đặc biệt lớn sẽ trút xuống khu vực hạ lưu sông Dương Tử, sông Hoài và vùng đồng bằng Giang Hán.
• Lũ lớn đầu nguồn xuất hiện: Sông Lưu Giang thuộc lưu vực sông Châu Giang đã chính thức ghi nhận trận lũ sông quy mô lớn đầu tiên của năm nay, báo hiệu mùa bão lũ bắt đầu sớm và phức tạp.

Vì sao đáng chú ý

Đợt thiên tai này không chỉ đe dọa trực tiếp đến tính mạng của người dân mà còn đặt ra bài toán hóc búa cho công tác quản lý đô thị và logistics tại các vùng kinh tế trọng điểm dọc sông Dương Tử. Khu vực dự báo chịu ảnh hưởng lớn nhất nằm giữa sông Dương Tử và sông Hoài, vốn là các trung tâm nông nghiệp và công nghiệp có mật độ dân cư dày đặc.

Sự phối hợp của 7 cơ quan cấp bộ tại Bắc Kinh cho thấy mức độ phức tạp của đợt thiên tai lần này. Việc phòng chống không chỉ dừng lại ở các hồ chứa nước lớn, mà trọng tâm đã dịch chuyển sang kiểm soát lũ quét ở các vùng núi cao, sạt lở đất dọc các tuyến giao thông huyết mạch, và đặc biệt là tình trạng ngập úng nghiêm trọng tại các đô thị lớn – nơi hệ thống thoát nước thường bị quá tải khi đối mặt với lượng mưa cực đoan trút xuống trong thời gian ngắn.

Bối cảnh

Vào giai đoạn giữa tháng 6 hàng năm, các tỉnh miền Nam Trung Quốc thường bước vào mùa mưa lớn tích tụ, thường được gọi là mùa mưa "Mai Vũ". Tuy nhiên, sự biến động thời tiết trong những năm gần đây đã khiến các trận mưa có cường độ mạnh hơn và phân bố không đều, dễ gây ra hiện tượng lũ quét cục bộ khó dự đoán trước.

Hệ thống ứng phó khẩn cấp của Trung Quốc

Trung Quốc vận hành hệ thống ứng phó khẩn cấp gồm 4 cấp độ, trong đó Cấp I là nghiêm trọng nhất và Cấp IV là mức ban đầu nhưng đòi hỏi sự kích hoạt ngay lập tức của các lực lượng cứu hộ địa phương. Việc duy trì mức cảnh báo Cấp IV tại 8 tỉnh thành phản ánh sự thận trọng tối đa của giới chức trách trước nguy cơ lũ lụt diện rộng.

Sự chuyển dịch của vùng áp thấp gây mưa

Trước ngày 21/6, các tỉnh Chiết Giang, Quảng Đông và Vân Nam là những nơi nằm trong vùng báo động. Tuy nhiên, sau khi đánh giá lại hướng di chuyển của mây đối lưu, Bộ Quản lý Khẩn cấp Trung Quốc đã chính thức dỡ bỏ cảnh báo đối với 3 địa phương này, đồng thời dồn toàn lực và phương tiện cứu hộ về phía Bắc và phía Tây, nơi các tỉnh như Giang Tô, Hồ Bắc và Trùng Khánh đang bắt đầu hứng chịu những trận mưa xối xả.

Chi tiết kế hoạch ứng phó liên bộ

Cuộc họp tham vấn chung ngày 21/6 do Bộ Chỉ huy Phòng chống lũ lụt và hạn hán quốc gia phối hợp cùng Bộ Quản lý Khẩn cấp chủ trì đã phân công nhiệm vụ cụ thể cho từng ngành nhằm giảm thiểu thiệt hại về người và tài sản:

• Cục Khí tượng Trung Quốc: Chịu trách nhiệm theo dõi sát sao đường đi của mây mưa, đưa ra cảnh báo sớm trước tối thiểu vài giờ để các địa phương kịp di dời dân cư vùng trũng thấp.
• Bộ Tài nguyên Nước: Giám sát chặt chẽ mực nước tại các hồ chứa thủy điện, các dòng sông vừa và nhỏ - nơi có nguy cơ tràn bờ cao do không có hệ thống đê điều kiên cố như các dòng sông lớn.
• Bộ Nhà ở và Phát triển Đô thị - Nông thôn: Chỉ đạo vận hành tối đa công suất các trạm bơm chống ngập tại các thành phố lớn, hạn chế tình trạng tê liệt giao thông đô thị.
• Bộ Giao thông Vận tải: Đảm bảo thông suốt các tuyến đường cứu trợ, sẵn sàng phương án phân luồng khi xảy ra sạt lở đất đá tại các vùng đồi núi phía Tây Nam như Quý Châu và Trùng Khánh.

Góc nhìn Xu Hướng 24

Việc Trung Quốc chủ động dỡ bỏ cảnh báo ở một số tỉnh phía Nam để lập tức tập trung nguồn lực cho khu vực miền Trung và Tây Nam cho thấy sự linh hoạt và tính toán khoa học trong công tác quản lý thiên tai hiện đại. Thay vì duy trì cảnh báo tràn lan gây lãng phí nguồn lực xã hội, việc khoanh vùng chính xác giúp các lực lượng phản ứng nhanh như quân đội, cứu hộ bờ sông và lực lượng y tế được phân bổ đúng nơi, đúng thời điểm.

Tuy nhiên, thách thức lớn nhất trong những ngày tới không nằm ở các con sông lớn như Dương Tử - nơi đã có hệ thống siêu đập thủy điện điều tiết dòng chảy - mà nằm ở hàng ngàn nhánh sông nhỏ và các khu vực đô thị hóa nhanh. Áp lực thoát nước tại các thành phố lớn trong vùng đồng bằng Giang Hán sẽ là thước đo thực tế nhất cho hiệu quả của các dự án hạ tầng thích ứng với biến đổi khí hậu mà Trung Quốc đã đầu tư mạnh mẽ trong thập kỷ qua.

Nguồn tham khảo

Bài viết được tổng hợp thông tin dựa trên báo cáo chính thức từ hệ thống truyền hình quốc gia VTV.vn và các nguồn tin cập nhật từ Tân Hoa Xã, SCMP.

Câu hỏi thường gặp (FAQ)

Đợt mưa lũ này dự kiến kéo dài trong bao lâu?

Theo dự báo từ Cục Khí tượng Trung Quốc, đợt mưa lớn đến đặc biệt lớn sẽ diễn ra chủ yếu từ ngày 21/6 đến hết ngày 26/6/2026, ảnh hưởng mạnh nhất tới các tỉnh miền Nam và Tây Nam nước này.

Những tỉnh nào đang được đặt trong tình trạng cảnh báo khẩn cấp Cấp IV?

Hiện có 8 địa phương được duy trì cảnh báo khẩn cấp Cấp IV bao gồm: Giang Tô, An Huy, Giang Tây, Hồ Bắc, Hồ Nam, Quảng Tây, Trùng Khánh và Quý Châu.

Sự khác biệt giữa các cấp độ ứng phó thiên tai của Trung Quốc là gì?

Trung Quốc áp dụng hệ thống ứng phó khẩn cấp gồm 4 cấp độ. Trong đó, Cấp I là mức độ nghiêm trọng nhất (đòi hỏi sự can thiệp trực tiếp của chính phủ trung ương và huy động tổng lực quốc gia), và Cấp IV là cấp độ ban đầu, tập trung vào sự chủ động ứng phó và phối hợp tại các địa phương bị ảnh hưởng trực tiếp.