TP.HCM và chiến lược tăng trưởng hai con số: Cuộc cách mạng từ tư duy quản trị đến thực thi

Trong nhiều thập kỷ, Thành phố Hồ Chí Minh (TP.HCM) luôn đóng vai trò là "trái tim" kinh tế của cả nước. Tuy nhiên, trước những thách thức mới của nền kinh tế toàn cầu và sự bão hòa của các mô hình phát triển cũ, thành phố đang đứng trước một bài toán lớn: Làm thế nào để duy trì vị thế đầu tàu và bứt phá với tốc độ tăng trưởng hai con số trong giai đoạn 2026 - 2030?

Câu trả lời không nằm ở việc mở rộng quy mô một cách cơ học mà nằm ở việc thay đổi hoàn toàn hệ sinh thái phát triển. Theo TSKH Trần Quang Thắng, Viện trưởng Viện Nghiên cứu Kinh tế và Quản lý TP.HCM, thành phố cần xác định rõ 4 động lực cốt lõi bao gồm: hạ tầng hiện đại, kinh tế số bứt phá, khu vực tư nhân năng động và nguồn nhân lực chất lượng cao. Tất cả sẽ được vận hành bởi một bộ máy quản trị công lấy kết quả làm thước đo cao nhất.

Chỉ thị 11: Bước ngoặt trong tư duy quản trị công

Mới đây, Thành ủy TP.HCM đã ban hành Chỉ thị 11/2026, một văn bản pháp lý quan trọng định hình lộ trình phát triển trong 5 năm tới. Điểm đột phá của Chỉ thị này không chỉ dừng lại ở con số tăng trưởng kỳ vọng mà nằm ở phương châm hành động: "Rõ người - rõ việc - rõ trách nhiệm - rõ tiến độ - rõ sản phẩm - rõ thẩm quyền".

Đây là một thông điệp mạnh mẽ về việc chuyển dịch tư duy từ quản trị dựa trên quy trình sang quản trị dựa trên kết quả. Trong môi trường hành chính truyền thống, việc "làm đúng quy trình" thường được coi là lá chắn an toàn cho cán bộ, ngay cả khi kết quả thực tế không đạt yêu cầu. Tuy nhiên, với định hướng mới, kết quả công việc sẽ gắn liền với việc đánh giá cán bộ. Điều này tạo ra một hệ thống động lực mới: người làm tốt được trọng dụng và vinh danh, trong khi sự trì trệ sẽ phải chịu trách nhiệm cụ thể.

Tứ trụ động lực: Hạ tầng, Kinh tế số, Tư nhân và Nhân lực

Bốn động lực tăng trưởng mà TP.HCM xác định không phải là những thực thể tách rời mà là một chuỗi tác động liên hoàn, tạo nên sức mạnh tổng hợp cho nền kinh tế đô thị hiện đại.

1. Hạ tầng: Khơi thông dòng chảy kinh tế

Hạ tầng tại TP.HCM không còn bó hẹp trong khái niệm đường sá, cầu cống đơn thuần. Đó là hệ thống hạ tầng tích hợp bao gồm kết nối vùng, cảng biển, logistics và các khu công nghệ cao. Mục tiêu tối thượng của hạ tầng là giảm chi phí giao dịch và tối ưu hóa dòng chảy hàng hóa, dữ liệu.

Tuy nhiên, thực tế cho thấy hạ tầng thường bị "nghẽn" bởi các nút thắt về thủ tục giải phóng mặt bằng và phối hợp liên ngành. Việc áp dụng nguyên tắc "rõ tiến độ, rõ trách nhiệm" trong các dự án trọng điểm sẽ là chìa khóa để biến các dòng vốn đầu tư thành những công trình thực chất, thúc đẩy tăng trưởng GDP trực tiếp.

2. Kinh tế số: Đòn bẩy năng suất lao động

Kinh tế số được kỳ vọng là động lực trực tiếp nâng cao năng suất lao động. TP.HCM không chỉ hướng tới việc số hóa các quy trình hành chính rời rạc mà mục tiêu xa hơn là xây dựng một nền tảng dữ liệu liên thông. Các khái niệm như danh tính số, thanh toán số và dịch vụ số "end-to-end" (từ đầu đến cuối) sẽ giúp doanh nghiệp và người dân giảm thiểu thời gian chờ đợi.

Đặc biệt, cơ chế "sandbox" (khung thể chế thử nghiệm) cần được triển khai mạnh mẽ để các mô hình kinh doanh công nghệ mới có thể ra đời và kiểm chứng nhanh chóng trước khi nhân rộng, giúp thành phố không bị bỏ lại phía sau trong cuộc đua công nghệ toàn cầu.

3. Khu vực tư nhân: Động cơ vĩnh cửu của thị trường

Nếu coi nền kinh tế là một cỗ máy, khu vực tư nhân chính là bộ phận chuyển hóa các ý tưởng sáng tạo thành sản phẩm thực tế. TP.HCM vốn có lợi thế về tinh thần khởi nghiệp, nhưng để khu vực này phát triển bền vững, chính quyền cần tạo ra một môi trường chính sách ổn định và minh bạch.

Việc cải cách thủ tục hành chính không chỉ là cắt giảm giấy tờ, mà là giảm thiểu "chi phí tuân thủ" cho doanh nghiệp. Khi các rủi ro pháp lý được định vị rõ ràng thay vì mang tính "vô danh", doanh nghiệp sẽ tự tin hơn trong việc đầu tư dài hạn và mở rộng quy mô sản xuất kinh doanh.

4. Nhân lực chất lượng cao: Trí tuệ là đòn bẩy cốt lõi

Mọi chiến lược đều được thực hiện bởi con người. Nhân lực chất lượng cao không chỉ cần đào tạo bài bản mà còn cần một hệ sinh thái đô thị đáng sống. Một thành phố có dịch vụ y tế, giáo dục và mảng xanh chất lượng sẽ thu hút và giữ chân được những chuyên gia giỏi nhất. Đây chính là yếu tố biến trí tuệ xã hội thành động lực kinh tế thực chất.

Năng lực thực thi: Trục truyền động quyết định thành bại

TSKH Trần Quang Thắng nhấn mạnh rằng nếu ví 4 động lực trên như 4 bánh xe thì năng lực thực thi của chính quyền chính là trục truyền động. Bánh xe dù tốt đến đâu nhưng nếu trục truyền động bị kẹt, chiếc xe kinh tế cũng không thể tiến về phía trước.

Sự bứt phá của hạ tầng cần quyết định giải ngân nhanh. Kinh tế số cần tiêu chuẩn vận hành đồng bộ. Khu vực tư nhân cần sự thông thoáng về thủ tục. Tất cả những yếu tố này đều quy về một mối: Trách nhiệm và sự phối hợp của bộ máy quản lý. Khi mục tiêu tăng trưởng hai con số được chuyển hóa từ quyết tâm chính trị thành các chỉ số đánh giá (KPI) cụ thể cho từng bộ phận, đó là lúc TP.HCM thực sự chuyển mình.

Khát vọng vươn mình thành một siêu đô thị khu vực của TP.HCM đang đi kèm với những nỗi lo về đô thị hóa và không gian xanh. Tuy nhiên, bằng cách chuyển đổi từ tăng trưởng số lượng sang chất lượng, dựa trên đổi mới sáng tạo và sự minh bạch trong quản trị, thành phố hoàn toàn có thể đạt được những mục tiêu đầy tham vọng đã đề ra.

Câu hỏi thường gặp (FAQ)