Đánh giá 'To You in the Beyond': Khi giả tưởng chỉ là 'trang sức' cho câu chuyện tình lãng mạn

Trong thế giới điện ảnh anime, những tác phẩm lơ lửng giữa ranh giới của sự xuất sắc và sự nuối tiếc luôn là đề tài gây tranh cãi nhiều nhất. Đó là kiểu phim sở hữu một ý tưởng độc đáo, cố gắng chạm đến cảm xúc sâu nhất của người xem, nhưng cuối cùng lại tự kìm hãm bản thân vì không dám khai thác triệt để thế giới mà mình đã vẽ ra. To You in the Beyond (tên tiếng Nhật: Doko Yori mo Tooi Basho ni Iru Kimi e) chính là một trường hợp điển hình như vậy. Tác phẩm vẽ nên một chuyện tình lãng mạn, ấm áp giữa hai tâm hồn cô đơn tại một thị trấn ven biển, nhưng lại biến yếu tố du hành thời gian – thứ vốn là thỏi nam châm thu hút khán giả – thành một món đồ trang trí không hơn không kém.

Tóm tắt nhanh

• Chuyện tình vượt thời gian 52 năm: Phim xoay quanh Kazuki, một cựu thần đồng piano đang chạy trốn khỏi quá khứ, và Nanao, một cô gái bất ngờ xuyên không từ năm 1974 đến hiện tại.
• Bút pháp tâm lý quen thuộc: Biên kịch Akiko Abe (tác giả của Ao Haru Ride) tiếp tục phát huy thế mạnh trong việc khắc họa sự cô độc và lo âu của tuổi nổi loạn.
• Đồ họa thủ công ấn tượng: Điểm sáng lớn nhất của phim là những khung cảnh thiên nhiên vẽ tay mộc mạc và phân cảnh chơi piano được diễn họa thủ công tỉ mỉ, không phụ thuộc vào kỹ xảo CGI 3D.

Vì sao đáng chú ý

Kể từ sau thành công vang dội của Your Name (Tên Cậu Là Gì?), làn sóng anime lãng mạn kết hợp yếu tố giả tưởng hoặc du hành thời gian đã trở thành một công thức quen thuộc tại phòng vé Nhật Bản. Khán giả ngày nay không chỉ tìm kiếm những rung động tuổi học trò đơn thuần, họ kỳ vọng vào một sự liên kết chặt chẽ giữa số phận con người và các hiện tượng siêu nhiên. To You in the Beyond đáng chú ý bởi nó cố gắng giải bài toán này dưới góc nhìn thực tế hơn, tập trung vào tâm lý "tự cô lập" của giới trẻ hiện đại trước áp lực xã hội và văn hóa tẩy chay. Tuy nhiên, tầm ảnh hưởng của bộ phim có thể bị hạn chế do cách xử lý nút thắt giả tưởng còn khá hời hợt, để lại nhiều câu hỏi chưa được giải đáp cho những người hâm mộ dòng phim sci-fi.

Bối cảnh

Được chuyển thể từ cuốn tiểu thuyết ăn khách cùng tên, To You in the Beyond đánh dấu sự chuyển dịch phong cách của đạo diễn Junichi Wada – người vốn nổi tiếng với các loạt phim truyền hình có nhịp độ nhanh và giàu năng lượng như Sakugan hay High Card. Trở lại với một dự án điện ảnh chính kịch nhẹ nhàng, Wada đã hợp tác cùng biên kịch Akiko Abe nhằm mang đến một làn gió mới. Sự kết hợp này được kỳ vọng sẽ cân bằng giữa tính nghệ thuật của nguyên tác văn học và ngôn ngữ điện ảnh đại chúng. Trước khi chính thức công chiếu rộng rãi, bộ phim đã có buổi ra mắt quốc tế tại sự kiện Anime Expo, nơi đoàn làm phim thừa nhận họ vẫn tiếp tục tinh chỉnh khâu cắt dựng để mang lại trải nghiệm tốt nhất cho khán giả tại rạp.

Sự đồng điệu của hai tâm hồn cô độc

Trung tâm của bộ phim là mối quan hệ giữa Kazuki và Nanao. Dù sống cách nhau hơn nửa thế kỷ, họ gặp nhau ở một điểm chung: sự lạc lõng với thế giới xung quanh. Kazuki chủ động rời bỏ thành phố, từ bỏ cây đàn piano sau một sự cố khiến anh bị dư luận chỉ trích. Anh chọn cách im lặng và xa lánh bạn bè để tự bảo vệ mình – một cơ chế phòng vệ tâm lý quen thuộc từng được Akiko Abe khai thác rất thành công trong Ao Haru Ride. Trong khi đó, Nanao lại là một kẻ ngoại lai theo đúng nghĩa đen. Ngôi nhà cũ của cô giờ chỉ còn là đống đổ nát, những người cô từng quen biết đều đã già đi hoặc không còn nữa.

Diễn xuất lồng tiếng của nữ diễn viên Anna Nagase (người từng gây ấn tượng mạnh trong Akane-banashi) là một điểm sáng lớn. Ban đầu, cô thể hiện một Nanao rụt rè, bỡ ngỡ trước thế giới hiện đại đầy xa lạ. Nhưng khi đối diện với tiếng đàn của Kazuki, nhân vật này như được thắp sáng bằng một nguồn năng lượng thuần khiết. Sự tương tác tự nhiên giữa hai nhân vật chính mang lại cảm giác dễ chịu, ấm áp cho người xem, giúp phần nửa đầu của bộ phim tiến triển tương đối mượt mà.

Nghịch lý du hành thời gian và sự lãng phí thế giới quan

Bi kịch lớn nhất của To You in the Beyond nằm ở chỗ nó tự xây dựng nên một quy luật thế giới cực kỳ hấp dẫn nhưng lại từ chối khám phá nó. Ở giữa phim, tác phẩm tiết lộ một chi tiết đắt giá: thị trấn ven biển này vốn là nơi trú ngụ của những người trôi dạt từ cả quá khứ lẫn tương lai suốt nhiều thập kỷ qua. Họ đã cùng nhau xây dựng nên cộng đồng này, tự do lựa chọn ở lại hoặc tìm đường trở về thời đại của mình.

Đây là một chất liệu tuyệt vời để khai thác các chủ đề vĩ mô hơn: Sự va chạm văn hóa giữa các thế kỷ, những người mang kiến thức tương lai về quá khứ, hay nỗi nhớ nhà của một người lính thời chiến. Thế nhưng, bộ phim hoàn toàn phớt lờ những tiềm năng này. Yếu tố xuyên không của Nanao cuối cùng chỉ được dùng để giải thích cho sở thích ăn uống lạc hậu, gu âm nhạc cổ điển và cảm giác "giống như bà nội" của cô đối với Kazuki. Việc đưa vào một nhân vật phản diện mang tính cách ác độc một chiều ở cuối phim càng làm lệch đi tông giọng nhẹ nhàng vốn có, biến cao trào trở nên gượng ép và thiếu thuyết phục.

Sự tỉ mỉ trong hoạt họa thủ công

Dù còn hạn chế về mặt kịch bản, không thể phủ nhận nỗ lực của đội ngũ sản xuất về mặt thị giác. Trái ngược với xu hướng lạm dụng đồ họa máy tính (CGI) trong các phân cảnh chuyển động phức tạp hiện nay, phần biểu diễn piano của Kazuki được vẽ tay hoàn toàn. Từng ngón tay lướt trên phím đàn, sự rung động của cơ thể người nghệ sĩ được tái hiện vô cùng sống động và chân thực – một kỳ công mà ngay cả những tác phẩm chuyên về âm nhạc như Blue Giant đôi khi cũng phải thỏa hiệp bằng công nghệ 3D.

Bối cảnh thị trấn ven biển với những mảng màu dịu nhẹ, những con đường dốc ngập nắng mang đậm hơi thở của dòng phim chính kịch Nhật Bản. Tuy nhiên, phần âm nhạc của Kōji Nakamura lại chưa thực sự tương xứng với phần nhìn. Dù là một nghệ sĩ guitar giàu kinh nghiệm, Nakamura lại chọn hướng đi an toàn khi tạo ra một bản phối mang âm hưởng quá giống với nhạc phim của Studio Ghibli hay các tác phẩm của Makoto Shinkai, thiếu đi một bản sắc riêng để tạo điểm nhấn cảm xúc cho riêng mình.

Góc nhìn Xu Hướng 24

To You in the Beyond phản ánh một thực trạng đáng suy ngẫm trong ngành công nghiệp anime hiện đại: nỗi sợ đơn điệu của các nhà làm phim. Dường như các nhà sản xuất không còn tự tin vào một câu chuyện lãng mạn, chữa lành thuần túy (slice-of-life) để thu hút khán giả ra rạp, mà luôn cảm thấy cần phải đắp lên đó một lớp vỏ bọc kỳ ảo, dù là hoán đổi thân xác, thảm họa thiên nhiên hay du hành thời gian. Sự thiếu nhất quán giữa quy mô của thế giới giả tưởng và sự nhỏ bé của câu chuyện cá nhân vô tình tạo ra cảm giác hụt hẫng. To You in the Beyond sẽ là một bộ phim trọn vẹn hơn rất nhiều nếu nó dũng cảm gạt bỏ yếu tố du hành thời gian sang một bên để tập trung hoàn toàn vào quá trình chữa lành vết thương tâm lý của những người trẻ tuổi thông qua âm nhạc và sự thấu cảm.

Nguồn tham khảo

Bài viết có tham khảo thông tin và đánh giá chuyên môn từ chuyên trang điện ảnh hoạt hình uy tín Anime News Network.

Câu hỏi thường gặp (FAQ)