Thỏa thuận An ninh Israel-Lebanon bế tắc: Hezbollah bác bỏ giải giáp, Israel đe dọa Iran

Những nỗ lực nhằm bình ổn tình hình tại biên giới phía bắc Israel và miền nam Lebanon đang đối mặt với thử thách nghiêm trọng khi "Thỏa thuận An ninh Israel – Lebanon" vấp phải sự phản đối gay gắt từ nhiều phía. Các tuyên bố gần đây từ lãnh đạo Hezbollah và giới chức Lebanon cho thấy sự từ chối thẳng thừng đối với các điều kiện cốt lõi của thỏa thuận, đặc biệt là yêu cầu giải giáp Hezbollah, trong khi Israel cũng đưa ra những cảnh báo cứng rắn, bao gồm cả việc đe dọa đáp trả quân sự Iran nếu nước này cản trở.

Tóm tắt nhanh

• Tổng thư ký Hezbollah, Naim Qassem, đã bác bỏ "Thỏa thuận An ninh Israel – Lebanon", coi việc gắn điều kiện Israel rút quân với yêu cầu Hezbollah giải giáp là sự từ bỏ chủ quyền của Lebanon và tuyên bố tiếp tục kháng chiến vũ trang.
• Chủ tịch Quốc hội Lebanon, Nabih Berri, một đồng minh quan trọng của Hezbollah, cũng tuyên bố sẽ không cho phép thỏa thuận được thông qua, viện dẫn lý do văn kiện này thiếu cân bằng và chỉ có lợi cho Israel.
• Bộ trưởng Quốc phòng Israel, Yoav Gallant, nhấn mạnh quân đội Israel sẽ duy trì sự hiện diện ở miền nam Lebanon cho đến khi Hezbollah giải giáp hoàn toàn, đồng thời cảnh báo sẽ đáp trả mạnh mẽ Iran nếu nước này tấn công Israel hoặc cản trở thỏa thuận.
• Cựu Tổng thống Mỹ Donald Trump từng chỉ trích các đòn đánh của Israel vì gây thương vong dân thường, trong bối cảnh Iran đưa ra điều kiện chấm dứt các hành động thù địch giữa Israel và Hezbollah.

Vì sao đáng chú ý

Sự bế tắc trong việc thông qua "Thỏa thuận An ninh Israel – Lebanon" có những tác động sâu rộng, không chỉ đối với hai quốc gia mà còn ảnh hưởng đến toàn bộ khu vực Trung Đông vốn đã đầy biến động. Đối với Lebanon, việc Hezbollah từ chối giải giáp đặt ra thách thức lớn đối với chủ quyền quốc gia và ổn định nội bộ, đồng thời duy trì nguy cơ đất nước này trở thành chiến trường ủy nhiệm cho các cường quốc khu vực. Sự hiện diện quân sự của Hezbollah, được Iran hậu thuẫn, là một nhân tố chính trị và quân sự không thể phủ nhận tại Lebanon, nhưng cũng là nguồn gốc của các cuộc xung đột liên miên với Israel. Với Israel, việc không đạt được một thỏa thuận an ninh biên giới đồng nghĩa với việc duy trì mối đe dọa thường trực từ Hezbollah, có khả năng leo thang thành một cuộc xung đột toàn diện bất cứ lúc nào, ảnh hưởng đến an ninh quốc gia và đời sống dân sự ở phía bắc. Hơn nữa, những cảnh báo trực tiếp của Israel gửi đến Iran cho thấy một cuộc đối đầu tiềm năng giữa hai đối thủ chính trong khu vực, có thể kéo theo các bên liên quan khác và gây ra một cuộc khủng hoảng lớn hơn. Tình hình này cũng làm suy yếu các nỗ lực ngoại giao quốc tế nhằm giảm căng thẳng và tìm kiếm giải pháp lâu dài cho khu vực.

Bối cảnh

Mối quan hệ giữa Israel và Lebanon, đặc biệt là với Hezbollah, đã căng thẳng trong nhiều thập kỷ, với nhiều giai đoạn xung đột ác liệt. Hezbollah, một tổ chức chính trị và quân sự Hồi giáo Shiite, được thành lập vào những năm 1980 với sự hỗ trợ của Iran, với mục tiêu ban đầu là chống lại sự chiếm đóng của Israel tại miền nam Lebanon. Sau khi Israel rút quân khỏi Lebanon vào năm 2000, Hezbollah vẫn duy trì lực lượng vũ trang đáng kể, tuyên bố đó là cần thiết để bảo vệ Lebanon trước các mối đe dọa từ Israel, đặc biệt là liên quan đến các khu vực tranh chấp như Nông trại Shebaa.

Cuộc chiến tranh Lebanon năm 2006 là một trong những điểm nóng gần đây nhất, khi một cuộc giao tranh kéo dài một tháng giữa Israel và Hezbollah gây ra thiệt hại nặng nề cho cả hai bên và cho cơ sở hạ tầng của Lebanon. Kể từ đó, dù không có xung đột lớn, tình hình biên giới vẫn luôn tiềm ẩn nguy cơ bùng phát. Các nỗ lực quốc tế, bao gồm Lực lượng Lâm thời Liên Hợp Quốc tại Lebanon (UNIFIL), đã được triển khai để giám sát lệnh ngừng bắn và hỗ trợ ổn định khu vực, nhưng không thể giải quyết gốc rễ của vấn đề an ninh.

Trong bối cảnh hiện tại, căng thẳng đã gia tăng đáng kể do cuộc xung đột Israel-Hamas ở Dải Gaza, với các cuộc giao tranh qua biên giới giữa Israel và Hezbollah trở nên thường xuyên hơn. "Thỏa thuận An ninh Israel – Lebanon" được đề xuất nhằm mục đích thiết lập một khuôn khổ để chấm dứt các hành động thù địch, đảm bảo Israel rút quân hoàn toàn và giải giáp Hezbollah, đổi lại bằng sự bình thường hóa tình hình an ninh ở khu vực biên giới. Tuy nhiên, lập trường kiên quyết của Hezbollah về việc duy trì vũ khí của mình và sự phản đối từ Chủ tịch Quốc hội Lebanon Nabih Berri đã đẩy thỏa thuận này vào ngõ cụt, phản ánh sự chia rẽ sâu sắc trong nội bộ Lebanon và những mâu thuẫn không thể hòa giải giữa các bên.

Thêm vào đó, việc cựu Tổng thống Mỹ Donald Trump chỉ trích các đòn đánh của Israel vì gây thương vong dân thường, dù không liên quan trực tiếp đến nội dung chính của thỏa thuận an ninh, lại phản ánh sự phức tạp và nhạy cảm của các hoạt động quân sự trong khu vực, nơi dân thường thường phải chịu hậu quả nặng nề. Điều này cũng làm nổi bật áp lực quốc tế mà Israel phải đối mặt trong các chiến dịch quân sự của mình.

Góc nhìn Xu Hướng 24

Tình hình hiện tại giữa Israel và Lebanon, với tâm điểm là sự từ chối của Hezbollah và các đồng minh đối với "Thỏa thuận An ninh", không chỉ là một bế tắc ngoại giao đơn thuần mà còn là minh chứng cho một thực tế chính trị phức tạp và nguy hiểm. Quan điểm của Hezbollah, được củng cố bởi Chủ tịch Quốc hội Berri, coi việc giải giáp là sự từ bỏ chủ quyền, cho thấy họ tự coi mình là lực lượng phòng thủ chính yếu của Lebanon. Điều này đặt ra một thách thức cơ bản đối với bất kỳ giải pháp hòa bình nào, vì nó đòi hỏi sự thay đổi cấu trúc quyền lực và an ninh sâu sắc trong nước mà không có sự đồng thuận chính trị rộng rãi.

Trong khi đó, lập trường không khoan nhượng của Israel về việc giải giáp hoàn toàn Hezbollah và duy trì hiện diện quân sự ở miền nam Lebanon phản ánh mối lo ngại an ninh sâu sắc và lâu dài. Việc Bộ trưởng Quốc phòng Katz công khai đe dọa Iran, một bên được cho là đã đặt ra điều kiện chấm dứt thù địch, làm cho bức tranh trở nên căng thẳng hơn. Nó cho thấy Tel Aviv đang nhìn nhận Tehran không chỉ là kẻ hậu thuẫn mà còn là đối tác chiến lược trực tiếp của Hezbollah, sẵn sàng can thiệp vào các vấn đề an ninh khu vực. Điều này tiềm ẩn nguy cơ biến cuộc xung đột ủy nhiệm thành một cuộc đối đầu trực tiếp hơn giữa các cường quốc trong khu vực.

Sự thiếu vắng một thỏa thuận an ninh biên giới không chỉ kéo dài tình trạng "không chiến, không hòa" mà còn duy trì một điểm nóng có khả năng bùng phát bất cứ lúc nào. Các nỗ lực ngoại giao quốc tế có thể tiếp tục được thúc đẩy, nhưng với lập trường cứng rắn từ tất cả các bên, đặc biệt là Hezbollah và Israel, việc tìm kiếm một tiếng nói chung là cực kỳ khó khăn. Tương lai của "Thỏa thuận An ninh Israel – Lebanon" phụ thuộc vào khả năng các bên tìm được một công thức có thể dung hòa được yêu cầu về an ninh của Israel với sự kiên quyết của Hezbollah trong việc duy trì vai trò của mình, đồng thời đảm bảo chủ quyền của Lebanon. Tuy nhiên, với những gì đã diễn ra, kịch bản bế tắc hiện tại có vẻ sẽ còn kéo dài, đẩy khu vực vào trạng thái bất ổn tiếp diễn.

Nguồn tham khảo

• Trithucvn2.net - Quân đội Israel đánh sập đường hầm quy mô lớn của Hezbollah ở nam Lebanon

Câu hỏi thường gặp (FAQ)

Thỏa thuận An ninh Israel – Lebanon là gì và tại sao nó lại quan trọng?

Thỏa thuận An ninh Israel – Lebanon là một đề xuất nhằm thiết lập một khuôn khổ để chấm dứt các hành động thù địch giữa hai bên, đảm bảo Israel rút quân khỏi miền nam Lebanon và yêu cầu Hezbollah giải giáp. Nó quan trọng vì nó nhằm mục đích giảm căng thẳng, ngăn chặn xung đột leo thang và mang lại ổn định cho khu vực biên giới lâu năm đầy biến động.

Tại sao Hezbollah và Chủ tịch Quốc hội Lebanon lại bác bỏ thỏa thuận?

Hezbollah bác bỏ thỏa thuận vì họ coi việc gắn điều kiện Israel rút quân với yêu cầu giải giáp là sự từ bỏ chủ quyền của Lebanon và tuyên bố tiếp tục kháng chiến vũ trang. Chủ tịch Quốc hội Lebanon Nabih Berri cũng đồng tình, cho rằng văn kiện này thiếu cân bằng, chỉ củng cố các điều khoản có lợi cho Israel mà không bảo vệ đầy đủ quyền lợi của Lebanon.

Sự can thiệp của Iran vào vấn đề này có ý nghĩa gì?

Iran được cho là đã đưa ra điều kiện chấm dứt các hành động thù địch giữa Israel và Hezbollah, cho thấy ảnh hưởng đáng kể của nước này đối với Hezbollah và các vấn đề khu vực. Bộ trưởng Quốc phòng Israel cũng đã cảnh báo sẽ sử dụng sức mạnh quân sự mạnh mẽ để đáp trả Iran nếu nước này tìm cách tấn công Israel hoặc cản trở việc thực thi Thỏa thuận An ninh Israel – Lebanon, nhấn mạnh vai trò trung tâm của Iran trong bức tranh an ninh Trung Đông.