Thi hộ và những mức phạt nghiêm khắc đến 16 triệu đồng thí sinh bắt buộc phải biết

Mỗi mùa tuyển sinh đi qua, áp lực từ điểm số, thứ hạng và tấm vé bước vào giảng đường đại học mơ ước luôn là gánh nặng vô hình đè nặng lên vai hàng triệu sĩ tử cùng các bậc phụ huynh. Để đạt được mục tiêu bằng mọi giá, một số cá nhân đã tìm đến các phương thức gian lận tinh vi, trong đó nghiêm trọng nhất là hành vi thuê người thi hộ hoặc trực tiếp đi thi thay cho người khác. Tuy nhiên, đằng sau những thỏa thuận ngầm này là những chế tài pháp lý cực kỳ nghiêm khắc, không chỉ dừng lại ở mức phạt tiền lên tới hàng chục triệu đồng mà còn có thể khép lại tương lai bằng một án tích hình sự.

Tóm tắt nhanh

• Phạt tiền từ 14 - 16 triệu đồng: Áp dụng trực tiếp đối với các hành vi thi thay, thi kèm hoặc nhờ người khác làm bài hộ, nhờ người thi hộ dưới mọi hình thức.
• Trách nhiệm của đơn vị tổ chức: Hành vi làm thất lạc hoặc làm mất bài thi của thí sinh sẽ bị xử phạt hành chính từ 13 đến 15 triệu đồng.
• Nguy cơ xử lý hình sự: Dù chưa có tội danh riêng cho việc "thi hộ", người vi phạm vẫn có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự nếu sử dụng giấy tờ, thẻ dự thi hoặc chứng minh nhân dân giả mạo.

Vì sao đáng chú ý

Các kỳ thi cấp quốc gia như Tốt nghiệp THPT, tuyển sinh đại học hay các kỳ đánh giá năng lực luôn đòi hỏi tính khách quan, công bằng tuyệt đối. Việc áp dụng các chế tài tài chính mạnh mẽ theo Nghị định 04/2021/NĐ-CP gửi đi thông điệp đanh thép từ các cơ quan quản lý: Mọi nỗ lực gian lận tinh vi đều phải trả giá đắt. Chế tài này không chỉ răn đe các thí sinh có ý định gian lận mà còn trực tiếp quy trách nhiệm cho các hội đồng thi trong việc bảo quản bài thi của thí sinh, bảo vệ quyền lợi chính đáng cho người học trước những sai sót khách quan từ đơn vị tổ chức.

Bối cảnh

Trước đây, các hình thức xử lý vi phạm quy chế thi cử chủ yếu dừng lại ở mức độ kỷ luật nội bộ học đường như cảnh cáo, đình chỉ thi, hủy kết quả thi hoặc thông báo về cơ quan, trường học của người vi phạm. Tuy nhiên, khi các đường dây "thi thuê, thi hộ" ngày càng tinh vi và chuyên nghiệp hóa nhờ sự hỗ trợ của mạng xã hội cùng các thiết bị công nghệ cao, các biện pháp kỷ luật truyền thống đã không còn đủ sức răn đe. Việc cụ thể hóa các hành vi này vào khung xử phạt hành chính của Nghị định 04/2021/NĐ-CP là một bước tiến quan trọng, thể hiện sự quyết liệt trong việc lập lại trật tự và kỷ cương thi cử tại Việt Nam.

Chi tiết khung phạt tiền đối với hành vi vi phạm quy chế thi

Theo Điều 14 Nghị định 04/2021/NĐ-CP, cơ quan chức năng phân định rõ ràng trách nhiệm của cả thí sinh, người hỗ trợ gian lận và đơn vị tổ chức kỳ thi thông qua các khung phạt cụ thể:

Đối với hành vi trực tiếp xâm phạm đến kết quả của thí sinh, cụ thể là làm thất lạc hoặc làm mất bài thi của thí sinh trong quá trình thu nhận, vận chuyển, chấm thi, đơn vị hoặc cá nhân có trách nhiệm sẽ bị áp dụng khung phạt từ 13.000.000 đồng đến 15.000.000 đồng.

Nghiêm trọng hơn, đối với các hành vi cố ý sắp đặt, thay đổi nhân thân người thi bao gồm: thi thay, thi kèm người khác; nhờ người khác làm bài hộ; nhờ người thi thay hoặc thi kèm, mức phạt tiền sẽ dao động từ 14.000.000 đồng đến 16.000.000 đồng. Đây là mức phạt hành chính rất cao đối với đối tượng học sinh, sinh viên, đủ sức cảnh tỉnh những ai có ý định "lách luật".

Ranh giới mong manh dẫn đến án tù hình sự

Nhiều người lầm tưởng rằng hành vi thi hộ chỉ là vi phạm dân sự, hành chính thông thường và chỉ cần nộp phạt là xong. Thực tế, Bộ luật Hình sự hiện hành chưa quy định một tội danh cụ thể mang tên "Tội thi hộ". Tuy nhiên, phương thức và thủ đoạn để thực hiện hành vi thi hộ thường kéo theo những hành vi vi phạm pháp luật nghiêm trọng khác.

Để có thể lọt qua vòng kiểm tra an ninh và giám thị phòng thi, người đi thi hộ buộc phải sử dụng các loại giấy tờ nhân thân giả mạo như: thẻ học sinh/sinh viên giả, chứng minh nhân dân/căn cước công dân giả, hoặc chỉnh sửa ảnh trên hồ sơ đăng ký dự thi gốc. Khi hành vi này bị phát hiện, cả người đi thi hộ và thí sinh nhờ thi hộ đều có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự về tội danh: "Tội làm giả con dấu, tài liệu của cơ quan, tổ chức; tội sử dụng con dấu hoặc tài liệu giả của cơ quan, tổ chức" theo quy định của Bộ luật Hình sự.

Hệ lụy lâu dài đối với tương lai của học sinh

Bên cạnh việc bị xử phạt tiền và đối mặt với vòng lao lý, học sinh, sinh viên vi phạm quy chế thi cử còn phải chịu những hình phạt bổ sung cực kỳ khắc nghiệt từ phía ngành giáo dục. Thí sinh vi phạm sẽ bị hủy bỏ toàn bộ kết quả học tập, kết quả thi liên quan, đồng thời bị tước quyền tham dự các kỳ thi tuyển sinh trong nhiều năm tiếp theo tùy thuộc vào mức độ nghiêm trọng. Vết nhơ này sẽ được lưu lại trong hồ sơ học tập cá nhân, gây ảnh hưởng trực tiếp đến cơ hội tìm kiếm việc làm và phát triển sự nghiệp sau này.

Góc nhìn Xu Hướng 24

Gian lận thi cử nói chung và thi hộ nói riêng không đơn thuần là một lỗi vi phạm quy chế, mà là biểu hiện của sự thiếu trung thực có hệ thống, phá hoại sự công bằng xã hội. Việc tăng cường chế tài tài chính và áp dụng xử lý hình sự là công cụ pháp lý cần thiết để răn đe, bảo vệ giá trị thực học. Tuy nhiên, giải pháp gốc rễ vẫn nằm ở việc thay đổi tư duy khoa bảng, giảm bớt áp lực thành tích quá lớn từ gia đình và xã hội lên vai học sinh. Đồng thời, việc ứng dụng công nghệ sinh trắc học như nhận diện khuôn mặt, quét vân tay liên kết dữ liệu dân cư quốc gia tại các phòng thi lớn chính là chìa khóa công nghệ để triệt tiêu hoàn toàn cơ hội tráo đổi thí sinh trong tương lai.

Nguồn tham khảo

Bài viết được tổng hợp dựa trên quy định tại Nghị định 04/2021/NĐ-CP, Bộ luật Hình sự hiện hành và thông tin phản ánh từ báo điện tử Soha (soha.vn).