Thanh tra Chính phủ phanh phui hàng loạt vi phạm tại các ông lớn vàng bạc, chuyển hồ sơ sang Bộ

Thị trường vàng Việt Nam đang đứng trước một đợt thanh lọc mạnh mẽ khi Thanh tra Chính phủ vừa công bố kết luận chi tiết về hàng loạt vi phạm tại nhiều doanh nghiệp kinh doanh vàng lớn, từ những tên tuổi quen thuộc như Bảo Tín Mạnh Hải, Mi Hồng đến SJC, PNJ và DOJI. Điều đáng chú ý, nhiều dấu hiệu vi phạm pháp luật nghiêm trọng, bao gồm cả giao dịch vàng nguyên liệu không rõ nguồn gốc lên đến hàng nghìn tỷ đồng, đã được chuyển thẳng sang Bộ Công an để điều tra, báo hiệu một cuộc rà soát sâu rộng và quyết liệt.

Tóm tắt nhanh

• Thanh tra Chính phủ phát hiện các vi phạm về kinh doanh, thuế, phòng chống rửa tiền và thương mại điện tử tại Bảo Tín Mạnh Hải, Mi Hồng, SJC, PNJ, DOJI.
• Tổng số tiền kê khai không đúng thuế và lợi nhuận còn lại của các doanh nghiệp tạm tính là 93,733 tỷ đồng.
• Thông tin về 7 cá nhân bán vàng nguyên liệu không rõ nguồn gốc, trị giá khoảng 2.084 tỷ đồng, cùng hành vi kê khai thiếu thuế có tính chất phổ biến đã được chuyển sang Bộ Công an xem xét, xử lý.
• Các doanh nghiệp bị yêu cầu thực hiện đầy đủ các kiến nghị trong kết luận thanh tra và báo cáo kết quả trước quý III/2026.

Vì sao đáng chú ý

Kết luận thanh tra này không chỉ là một đợt rà soát thông thường mà mang ý nghĩa sâu rộng, tác động đến nhiều khía cạnh của nền kinh tế và xã hội. Thứ nhất, nó đặt ra câu hỏi lớn về tính minh bạch và tuân thủ pháp luật của các doanh nghiệp hàng đầu trong ngành vàng, một lĩnh vực nhạy cảm và có vai trò quan trọng trong việc giữ vững niềm tin của người dân và ổn định vĩ mô. Việc các hành vi vi phạm có dấu hiệu hình sự được chuyển cho Bộ Công an cho thấy quyết tâm của Chính phủ trong việc lành mạnh hóa thị trường, không khoan nhượng với các hoạt động buôn lậu, gian lận, trốn thuế và thao túng thị trường vàng.

Thứ hai, các khoản thuế bị kê khai thiếu hụt, lên tới gần 100 tỷ đồng, là tổn thất đáng kể cho ngân sách nhà nước, đặc biệt trong bối cảnh cần nguồn lực cho phát triển kinh tế - xã hội. Việc thu hồi và xử lý nghiêm minh các sai phạm này sẽ góp phần tăng cường kỷ cương tài chính quốc gia. Đối với người tiêu dùng, vụ việc làm tăng thêm nhu cầu về sự rõ ràng, minh bạch trong các giao dịch vàng, đồng thời có thể thúc đẩy các cơ quan quản lý siết chặt hơn các quy định, bảo vệ quyền lợi chính đáng của khách hàng.

Cuối cùng, việc Thủ tướng chỉ đạo Bộ Công an phối hợp xử lý “không khoan nhượng” các hành vi vi phạm cho thấy mức độ ưu tiên cao của Chính phủ đối với việc kiểm soát thị trường vàng. Đây có thể là tín hiệu mở đầu cho một giai đoạn thanh tra, kiểm tra toàn diện hơn, không chỉ dừng lại ở các doanh nghiệp đã được nêu tên mà còn mở rộng ra toàn bộ hệ thống, nhằm ngăn chặn tình trạng đầu cơ, trục lợi và kinh doanh trái phép, qua đó ổn định giá cả và tạo môi trường cạnh tranh công bằng hơn.

Bối cảnh

Vàng từ lâu đã đóng vai trò quan trọng trong văn hóa và nền kinh tế Việt Nam, không chỉ là trang sức mà còn là tài sản tích trữ, kênh đầu tư được nhiều người tin dùng. Do đó, hoạt động kinh doanh vàng luôn được quản lý chặt chẽ bởi Ngân hàng Nhà nước và các cơ quan liên quan để đảm bảo ổn định thị trường, chống đầu cơ và rửa tiền. Tuy nhiên, cũng chính vì sự nhạy cảm và giá trị cao của mặt hàng này mà hoạt động kinh doanh vàng luôn tiềm ẩn nhiều rủi ro về buôn lậu, gian lận thương mại và trốn thuế.

Trong những năm gần đây, thị trường vàng trong nước đã chứng kiến nhiều biến động, với những thời điểm giá vàng thế giới tăng cao kéo theo giá vàng trong nước “nhảy múa” không ngừng, tạo ra những cơn “sốt vàng” cục bộ. Những biến động này đôi khi bị ảnh hưởng bởi yếu tố tâm lý, đầu cơ và cả những hoạt động kinh doanh không minh bạch. Chính phủ và Ngân hàng Nhà nước đã liên tục đưa ra các chỉ đạo nhằm tăng cường quản lý, kiểm soát, bình ổn thị trường vàng, đảm bảo sự lành mạnh và ổn định.

Việc Thanh tra Chính phủ tiến hành thanh tra hoạt động kinh doanh vàng của các doanh nghiệp lớn là một phần trong nỗ lực đó, nhằm đánh giá thực trạng tuân thủ pháp luật, phát hiện các sai phạm và đề xuất biện pháp xử lý. Động thái này diễn ra trong bối cảnh Chính phủ đang đẩy mạnh công cuộc phòng chống tham nhũng, tiêu cực, tăng cường kỷ luật, kỷ cương trong mọi lĩnh vực, đặc biệt là các lĩnh vực kinh tế trọng điểm, nhạy cảm. Kết luận thanh tra là kết quả của một quá trình kiểm tra, đối chiếu cẩn trọng, mang lại cái nhìn tổng thể về các lỗ hổng và thách thức trong công tác quản lý thị trường vàng.

Chi tiết các sai phạm

Kết luận của Thanh tra Chính phủ đã chỉ rõ những sai phạm cụ thể tại từng doanh nghiệp, cho thấy một bức tranh đa dạng về các hình thức vi phạm.

Tại Bảo Tín Mạnh Hải và Mi Hồng

Công ty CP Bảo Tín Mạnh Hải bị phát hiện nhận đặt cọc của khách hàng để mua vàng miếng nhưng không giao vàng ngay, vi phạm trực tiếp các quy định về giấy phép kinh doanh vàng miếng. Bên cạnh đó, doanh nghiệp này còn kê khai không đúng chỉ tiêu giá vốn hàng hóa mua vào trên tờ khai thuế GTGT, dẫn đến kê khai thiếu thuế GTGT và phải nộp bổ sung cho nhà nước. Các vi phạm về thương mại điện tử và nghĩa vụ thuế khác cũng được Thanh tra Chính phủ chỉ ra.

Đối với Công ty TNHH Mi Hồng, doanh nghiệp này chưa báo cáo Ngân hàng Nhà nước về việc chấm dứt hoạt động kinh doanh vàng miếng tại một số chi nhánh, cho thấy sự thiếu tuân thủ trong quy trình báo cáo. Mi Hồng cũng vi phạm trong công bố thông tin và cung cấp thông tin sai lệch, không đầy đủ về sản phẩm trên website của mình, gây ảnh hưởng đến quyền lợi và sự minh bạch đối với khách hàng. Nghiêm trọng hơn, doanh nghiệp này còn có một số vi phạm về phòng, chống rửa tiền và kê khai thiếu thuế thu nhập cá nhân của thành viên Hội đồng thành viên khi chuyển nhượng vốn.

SJC, PNJ và DOJI: Các sai phạm về thuế

Công ty TNHH MTV Vàng bạc Đá quý Sài Gòn (SJC), một trong những tên tuổi lớn nhất thị trường, cũng không nằm ngoài danh sách vi phạm. SJC bị xác định vi phạm quy định kế toán trong việc trích lập dự phòng giảm giá hàng tồn kho vàng miếng, dẫn đến việc phải hạch toán tăng và nộp bổ sung lợi nhuận còn lại năm 2024 vào ngân sách nhà nước. Tương tự như Bảo Tín Mạnh Hải, SJC cũng kê khai không đúng chỉ tiêu giá vốn hàng hóa mua vào trên tờ khai thuế GTGT, gây thiếu hụt thuế GTGT đối với hoạt động mua, bán, chế tác vàng bạc, đá quý.

Các ông lớn khác trong ngành như Công ty CP Vàng bạc Đá quý Phú Nhuận (PNJ) và Tập đoàn Vàng bạc Đá quý DOJI cũng được Thanh tra Chính phủ xác định có hành vi kê khai không đúng chỉ tiêu giá vốn hàng hóa mua vào trên tờ khai thuế GTGT, dẫn đến kê khai thiếu thuế GTGT và phải nộp bổ sung cho ngân sách nhà nước đối với hoạt động kinh doanh vàng bạc, đá quý.

Tổng cộng, Thanh tra Chính phủ đã kiến nghị Bộ Tài chính chỉ đạo Cục Thuế rà soát, kiểm tra và xử lý thu nộp ngân sách đối với số tiền tạm tính là 93,733 tỷ đồng. Trong số này, thuế GTGT chiếm 29,515 tỷ đồng, thuế thu nhập cá nhân 4,322 tỷ đồng, thuế thu nhập doanh nghiệp 0,229 tỷ đồng và lợi nhuận còn lại sau khi trích bổ sung các quỹ năm 2024 là 59,666 tỷ đồng.

Chuyển hồ sơ sang Bộ Công an

Điểm đáng chú ý và mang tính quyết định nhất trong kết luận thanh tra là việc Thanh tra Chính phủ quyết định chuyển thông tin về một số dấu hiệu vi phạm pháp luật sang Bộ Công an để xem xét, xử lý. Điều này cho thấy tính chất nghiêm trọng của các vụ việc đã vượt ra khỏi phạm vi xử phạt hành chính thông thường.

Cụ thể, có hai nhóm vấn đề chính được chuyển giao:

1. Giao dịch vàng nguyên liệu không rõ nguồn gốc: 7 cá nhân đã bán vàng nguyên liệu không rõ nguồn gốc, xuất xứ với tổng số tiền khoảng 2.084 tỷ đồng. Khối lượng và giá trị giao dịch này được đánh giá là lớn bất thường, không tương xứng với thu nhập của những người bán vàng, tiềm ẩn nguy cơ liên quan đến buôn lậu hoặc các hoạt động phi pháp khác.
2. Kê khai thiếu thuế có tính chất phổ biến: Việc kê khai không đúng thuế và lợi nhuận còn lại của 6 doanh nghiệp với số tiền tạm tính 93,733 tỷ đồng. Trong đó, hành vi kê khai không đúng thuế GTGT kinh doanh vàng trang sức, mỹ nghệ diễn ra trong nhiều năm, có tính chất phổ biến, dẫn đến nộp thiếu thuế GTGT số tiền tạm tính 28,403 tỷ đồng. Hành vi này không chỉ là sai sót mà còn có dấu hiệu của việc cố ý trốn thuế, ảnh hưởng đến nguồn thu quốc gia.

Thanh tra Chính phủ cũng kiến nghị Thủ tướng Chính phủ chỉ đạo Bộ Công an chủ trì, phối hợp với Ngân hàng Nhà nước và các cơ quan liên quan thực hiện chỉ đạo của Thủ tướng về việc xử lý “không khoan nhượng” các hành vi buôn lậu, gian lận, trốn thuế, đầu cơ trục lợi, kinh doanh trái phép, găm hàng, thao túng thị trường vàng của các doanh nghiệp kinh doanh vàng, trong đó có Công ty CP Bảo Tín Mạnh Hải và Công ty TNHH Mi Hồng.

Các doanh nghiệp liên quan được yêu cầu thực hiện đầy đủ, dứt điểm các kiến nghị trong kết luận thanh tra và báo cáo kết quả thực hiện về Thanh tra Chính phủ trong quý III/2026. Đây là thời hạn quan trọng để các doanh nghiệp khắc phục sai phạm và minh bạch hóa hoạt động của mình.

Góc nhìn Xu Hướng 24

Kết luận thanh tra của Thanh tra Chính phủ về các sai phạm trong kinh doanh vàng không chỉ là một thông báo hành chính mà là một tín hiệu mạnh mẽ từ Chính phủ về quyết tâm làm trong sạch thị trường này. Việc chuyển hồ sơ với các dấu hiệu vi phạm pháp luật sang Bộ Công an không chỉ đơn thuần là chuyển giao trách nhiệm mà còn là sự nâng tầm mức độ xử lý, từ các biện pháp hành chính sang khả năng điều tra hình sự. Điều này cho thấy giới chức không chỉ muốn thu hồi các khoản thuế thất thoát mà còn muốn truy tận gốc các hành vi vi phạm có tổ chức hoặc quy mô lớn, đặc biệt là những hoạt động liên quan đến vàng không rõ nguồn gốc, vốn tiềm ẩn nguy cơ rửa tiền và tài trợ cho các hoạt động phi pháp.

Chỉ đạo “không khoan nhượng” của Thủ tướng Chính phủ đối với các hành vi buôn lậu, gian lận, trốn thuế và thao túng thị trường vàng cũng là một lời khẳng định về cam kết của nhà nước trong việc bảo vệ sự ổn định kinh tế vĩ mô và quyền lợi của người dân. Trong bối cảnh giá vàng thường xuyên biến động, việc đảm bảo một thị trường minh bạch, công bằng là yếu tố then chốt để củng cố niềm tin và ngăn chặn các hành vi đầu cơ trục lợi làm rối loạn thị trường. Đây có thể là khởi đầu cho một chiến dịch tổng thể nhằm tái thiết lại kỷ cương và tính minh bạch trong toàn bộ chuỗi giá trị của ngành vàng, từ khâu nhập khẩu, sản xuất đến phân phối và giao dịch cuối cùng.

Nguồn tham khảo

• Loạt vi phạm trong kinh doanh vàng ở Mi Hồng, Bảo Tín Mạnh Hải, DOJI, SJC - Soha.vn

Câu hỏi thường gặp (FAQ)

Các vi phạm chính được Thanh tra Chính phủ phát hiện là gì?

Các vi phạm chính bao gồm nhận đặt cọc mua vàng không giao ngay, kê khai thiếu thuế GTGT, thuế thu nhập cá nhân, thuế thu nhập doanh nghiệp, vi phạm quy định kế toán về trích lập dự phòng giảm giá hàng tồn kho, vi phạm về phòng chống rửa tiền và thương mại điện tử.

Những doanh nghiệp nào bị nêu tên trong kết luận thanh tra?

Các doanh nghiệp bị nêu tên bao gồm Công ty CP Bảo Tín Mạnh Hải, Công ty TNHH Mi Hồng, Công ty TNHH MTV Vàng bạc Đá quý Sài Gòn (SJC), Công ty CP Vàng bạc Đá quý Phú Nhuận (PNJ) và Tập đoàn Vàng bạc Đá quý DOJI.

Tại sao một số vụ việc lại được chuyển sang Bộ Công an?

Một số vụ việc được chuyển sang Bộ Công an vì có dấu hiệu vi phạm pháp luật hình sự, bao gồm việc 7 cá nhân bán vàng nguyên liệu không rõ nguồn gốc, xuất xứ với giá trị lớn bất thường (khoảng 2.084 tỷ đồng) và hành vi kê khai thiếu thuế có tính chất phổ biến, nghiêm trọng, tiềm ẩn nguy cơ trốn thuế hoặc rửa tiền.

Tổng số tiền thiệt hại về thuế và lợi nhuận được tạm tính là bao nhiêu?

Thanh tra Chính phủ tạm tính tổng số tiền kê khai không đúng thuế và lợi nhuận còn lại phải thu nộp ngân sách từ các doanh nghiệp là 93,733 tỷ đồng, bao gồm thuế GTGT, thuế thu nhập cá nhân, thuế thu nhập doanh nghiệp và lợi nhuận còn lại.