Tam Hải: Nơi giữ gìn bản sắc dân dã giữa nhịp sống hiện đại

Giữa dải biển từng thuộc Quảng Nam (nay là thành phố Đà Nẵng), xã đảo Tam Hải vẫn vẹn nguyên nét hoang sơ, như một khoảng lặng dịu dàng giữa nhịp sống hiện đại. Nơi đây níu bước chân người đến không chỉ bởi cảnh sắc trong lành, mà còn bởi những hương vị dân dã đậm tình biển. Cuối tháng 4, khi nắng miền Trung bắt đầu nhuộm vàng những triền cát, chúng tôi tìm về xã đảo Tam Hải - vùng đất vẫn giữ được vẻ nguyên sơ hiếm có. Không ồn ào, không phô trương, nơi đây khiến người ta dịu lòng ngay từ khoảnh khắc đặt chân đến. Không gian rộng mở, gió biển mát lành, nhịp sống chậm rãi tạo nên cảm giác bình yên rõ rệt.

Tam Hải có thế đất đặc biệt: ba mặt giáp biển, một mặt giáp sông Trường Giang. Sự giao hòa giữa biển và sông tạo nên cảnh quan vừa mạnh mẽ vừa mềm mại. Dừa xanh rì rào trong gió. Thuyền thúng nằm im trên cát. Những mái nhà nhỏ nép mình dưới tán dừa xanh bên biển. Tất cả hợp thành một bức tranh mộc mạc, đậm chất miền Trung.

Cuộc sống nơi đây gắn chặt với biển. Sáng sớm, thuyền rẽ sóng ra khơi. Chiều về, bến cá rộn ràng. Hải sản tươi rói vừa cập bến đã có mặt trên mâm cơm. Sự giản dị ấy lại chính là điều làm nên bản sắc riêng của Tam Hải.

Giữa không gian hoang sơ ấy, cá chuồn nướng than trở thành trải nghiệm khó quên. Cá chuồn thường xuất hiện vào những ngày biển êm. Khi vào mùa, từng đàn cá bay là là trên mặt nước, lấp lánh dưới nắng. Dù nhìn có vẻ "xa xỉ", nhưng thực tế đây là loài cá quen thuộc, giá cả phải chăng.

Với người miền biển, cá chuồn không chỉ là món ăn mà còn là ký ức. Đó là hương vị của những bữa cơm gia đình. Ở Tam Hải, cá chuồn xuất hiện từ bến cá đến chợ quê. Người dân bán cá tươi hoặc phơi khô, làm cá chuồn thính bán cuối năm.

Từ nguyên liệu này, họ chế biến thành nhiều món như cá chuồn kho ớt xanh, kho mít non, nướng muối ớt, nướng củ nén. Trong đó, cá chuồn nướng mộc là món đơn giản nhưng gây thương nhớ. Cá chỉ cần ướp nhẹ muối, ớt rồi nướng trên than hồng. Khi chín, da cá giòn nhẹ, thịt trắng ngọt. Ăn kèm bánh tráng, rau sống, chấm nước mắm nhĩ ớt chanh tạo nên vị hài hòa.

Người xưa vẫn nói: "Trăm mâm cẩn sui không bằng cái mui cá chuồn", đủ để thấy sức hấp dẫn của món ăn này. Mùa cá chuồn ở Tam Hải kéo dài từ tháng 2 đến tháng 5 âm lịch. Đây là thời điểm rong mơ phát triển, cá vào gần bờ kiếm ăn. Ngư dân tận dụng thời gian này để tăng thu nhập.

Một ngư dân lâu năm trú thôn Long Thạnh Tây cho hay mỗi chuyến ra khơi có thể đánh bắt khoảng 100 con cá chuồn. Giá bán hơn 100.000 đồng mỗi chục cá chuồn xanh. Thu nhập mỗi đêm dao động từ 500.000 đến 1 triệu đồng. Một mùa cá có thể mang lại vài chục triệu đồng.

Để đánh bắt hiệu quả, ngư dân phải xác định hướng hải lưu, thả lưới chéo khoảng 45 độ và dùn

Đèn để dụ cá. Lưới được nhuộm màu xanh để hòa vào nước biển. Nghề không kéo dài quanh năm, nhưng đủ giúp nhiều gia đình ổn định cuộc sống.

Người dân Tam Hải chủ yếu sử dụng thuyền nhỏ, thúng chai. Họ cũng có ý thức bảo vệ nguồn lợi biển, không khai thác trứng cá. Cá chuồn vì thế vẫn giữ được sản lượng ổn định qua nhiều mùa.

Ngoài ra, xã đảo còn nổi tiếng với "hòn non bộ" thiên nhiên ở ghềnh đá Bàn Than, nơi du khách có thể ngắm cảnh và thư giãn. Việc xây dựng hai phà mới đã chấm dứt cảnh chờ đợi và xóa bỏ tình trạng quá tải cho người dân và du khách.

Cảnh trí xã đảo Tam Hải vẫn còn nét hoang sơ nên cuốn hút nhiều du khách. Ai đã từng ngồi trên ghềnh đá, cầm con cá nướng thơm ngon, nóng hổi, nghe sóng vỗ bên tai sẽ hiểu vì sao nơi này khiến người ta nhớ mãi.

Giữa không gian yên ả của xã đảo Tam Hải, chúng tôi quây quần bên mâm cơm còn nghi ngút khói, hạt gạo dẻo thơm quyện cùng vị đậm đà. Mùi biển hòa quyện với hương thơm của cá chuồn nướng than tạo nên một trải nghiệm khó quên.

Những con đường nhỏ dẫn đến các ngôi nhà ven biển cũng là nơi để người dân bày bán hải sản tươi sống, từ những con tôm hùm đỏ rực đến các loại cá khác. Mùa cao điểm du lịch kéo dài từ tháng 6 đến tháng 9, thu hút hàng nghìn lượt khách mỗi ngày.

Trải nghiệm ở Tam Hải không chỉ dừng lại ở việc thưởng thức hải sản. Du khách còn có thể tham gia các hoạt động như câu cá, lặn ngắm san hô hoặc simply dạo bước trên bãi cát trắng mịn. Những buổi chiều hoàng hôn tại đây là thời điểm lý tưởng để chụp ảnh và tận hưởng không gian yên bình.

Những con đường nhỏ dẫn đến các ngôi nhà ven biển cũng là nơi để người dân bày bán hải sản tươi sống, từ những con tôm hùm đỏ rực đến các loại cá khác. Mùa cao điểm du lịch kéo dài từ tháng 6 đến tháng 9, thu hút hàng nghìn lượt khách mỗi ngày.

Những hoạt động cộng đồng như lễ hội cá chuồn vào tháng 4 âm lịch cũng là dịp để người dân và du khách cùng nhau thưởng thức các món ăn truyền thống. Những buổi trình diễn văn hóa dân gian, trò chơi dân gian và chợ phiên địa phương tạo nên không khí sôi nổi cho xã đảo.

Tam Hải không chỉ giữ được vẻ đẹp nguyên sơ mà còn phát triển bền vững thông qua việc kết hợp giữa bảo tồn môi trường và du lịch cộng đồng. Các dự án phát triển hạ tầng như xây dựng phà mới đã góp phần cải thiện giao thông, tạo điều kiện thuận lợi cho người dân và du khách.

Những trải nghiệm độc đáo tại xã đảo Tam Hải không chỉ mang lại niềm vui cho du khách mà còn giúp họ hiểu hơn về văn hóa và cuộc sống của người dân miền Trung. Mỗi chuyến đến đây đều là một cơ hội để khám phá vẻ đẹp tự nhiên và con người nơi đây, đồng thời góp phần bảo tồn di sản văn hóa truyền thống.

Theo bài viết của XU HƯỚNG 24 (PHẠM VĂN QUỲNH)