Sony làm rõ việc giảm sản xuất đĩa PlayStation: 'Giảm 10%', không phải 'còn 10%'

Trong một diễn biến gây xôn xao cộng đồng game thủ toàn cầu, Sony vừa phải lên tiếng làm rõ một thông tin quan trọng liên quan đến tương lai của game đĩa vật lý PlayStation. Sau khi nhiều báo cáo lan truyền rằng việc sản xuất đĩa PlayStation sẽ bị cắt giảm tới 90% vào năm 2028, gã khổng lồ Nhật Bản đã phải nhanh chóng đính chính, khẳng định con số thực tế chỉ là giảm 10% so với hiện tại, không phải giảm xuống mức chỉ còn 10%.

Tóm tắt nhanh

• Sony đính chính rằng việc sản xuất đĩa PlayStation sẽ giảm 10% vào năm 2028, không phải giảm xuống chỉ còn 10% tổng sản lượng.
• Sự nhầm lẫn xuất phát từ việc hiểu sai phát biểu của một giám đốc điều hành Sony DADC về khối lượng sản phẩm tổng thể.
• Việc Sony dừng sản xuất đĩa vật lý cho các game MỚI từ tháng 1/2028 vẫn được giữ nguyên, nhưng các tựa game đã phát hành và đĩa game đã lên kế hoạch trước đó không bị ảnh hưởng, và các đơn đặt hàng lại vẫn tiếp tục sau mốc thời gian này.
• Sự việc làm nổi bật căng thẳng giữa lợi ích kinh doanh của các nhà phát hành và mong muốn sở hữu vật lý từ phía người chơi, đặc biệt là văn hóa sưu tầm.

Vì sao đáng chú ý

Sự đính chính của Sony mang ý nghĩa quan trọng, xoa dịu phần nào lo ngại của những người hâm mộ game vật lý và các nhà sưu tầm. Nếu sản lượng giảm 90% như thông tin ban đầu, điều đó đồng nghĩa với việc Sony gần như sẽ khai tử hoàn toàn mảng đĩa vật lý, gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến thị trường bán lại game, các nhà bán lẻ truyền thống và thậm chí là cách người chơi cảm nhận về quyền sở hữu game. Việc giảm 10% là một xu hướng tự nhiên hơn, phản ánh sự dịch chuyển chung của thị trường sang kỹ thuật số, nhưng vẫn cho thấy Sony chưa hoàn toàn từ bỏ game đĩa, ít nhất là đối với các tựa game hiện có.

Đối với người chơi, điều này có nghĩa là bộ sưu tập đĩa game hiện tại của họ vẫn sẽ được duy trì và các tựa game đã phát hành sẽ vẫn có sẵn dưới dạng vật lý qua các đơn đặt hàng lại. Tuy nhiên, việc Sony vẫn giữ quyết định ngừng sản xuất đĩa vật lý cho các tựa game MỚI từ tháng 1/2028 cho thấy một tương lai không thể tránh khỏi nơi game kỹ thuật số sẽ chiếm ưu thế hoàn toàn trên nền tảng PlayStation. Đây là một sự cân bằng giữa việc duy trì một phân khúc thị trường truyền thống và thúc đẩy lợi nhuận cao hơn từ các kênh phân phối kỹ thuật số.

Bối cảnh

Câu chuyện bắt đầu với thông báo của PlayStation vào tháng 7 rằng họ sẽ ngừng sản xuất đĩa vật lý cho các tựa game mới kể từ tháng 1/2028. Quyết định này không ảnh hưởng đến các tựa game đã phát hành hoặc các game đã lên kế hoạch phát hành dưới dạng đĩa trước thời điểm đó, và các đơn đặt hàng lại vẫn sẽ được tiếp tục.

Tiếp theo đó, vào tháng 7, Dietmar Tanzer, Giám đốc điều hành Sony Digital Audio Disc Corporation (DADC) – bộ phận chịu trách nhiệm sản xuất đĩa của Sony, đã có những phát biểu với một đài truyền hình Áo. Các báo cáo ban đầu từ giới truyền thông đã hiểu sai những bình luận này, cho rằng Tanzer dự đoán sản lượng đĩa sẽ giảm xuống chỉ còn 10% so với mức hiện tại vào năm 2028. Sự nhầm lẫn này đã gây ra một làn sóng lo ngại và phản ứng mạnh mẽ từ cộng đồng game thủ.

Sony DADC sau đó đã phải ra thông cáo làm rõ: "Để làm rõ và tránh mọi thông tin sai lệch: trong tuyên bố đó, Dietmar dự đoán tổng khối lượng sản phẩm sẽ giảm 10%, không phải giảm xuống còn 10%". Điều này tạo ra một sự khác biệt lớn về con số và ý nghĩa, định hình lại cuộc thảo luận về số phận của game vật lý trên PlayStation.

Khác với Microsoft, vốn chứng nhận các "nhà sản xuất được ủy quyền" bên thứ ba để ép đĩa Xbox theo thỏa thuận xuất bản, Sony duy trì việc sản xuất đĩa nội bộ thông qua DADC, không mở quy trình này cho các nhà máy bên ngoài. Mô hình này giúp Sony kiểm soát chặt chẽ hơn chuỗi cung ứng của mình nhưng cũng tập trung toàn bộ rủi ro và trách nhiệm vào một thực thể.

Góc nhìn Xu Hướng 24

Sự việc lần này là một minh chứng rõ ràng cho sự nhạy cảm của thị trường game đối với bất kỳ thay đổi nào liên quan đến phương tiện phân phối. Nó cũng phản ánh cuộc đấu tranh nội bộ mà các tập đoàn lớn như Sony đang phải đối mặt khi cố gắng cân bằng giữa lợi nhuận tài chính và lòng trung thành thương hiệu.

Việc chuyển dịch từ đĩa vật lý sang kỹ thuật số mang lại lợi nhuận cao hơn cho Sony, vì hãng không phải chia sẻ doanh thu với các nhà bán lẻ và có thể kiểm soát hoàn toàn kênh phân phối của mình thông qua PlayStation Store. Nhà phân tích Daniel Ahmad của Niko Partners đã chỉ ra rằng việc cắt giảm đĩa sẽ loại bỏ thị trường bán lại game, đẩy người tiêu dùng trực tiếp đến PlayStation Store, nơi lợi nhu nhuận của Sony tốt hơn đáng kể. Tuy nhiên, như Shawn Layden, cựu chủ tịch SIE Worldwide Studios, đã nhận định, những quyết định như vậy không chỉ là phép tính tài chính thuần túy mà còn có "tác động đến thương hiệu".

Layden so sánh tương lai không đĩa của PlayStation với các định dạng vật lý khác như băng cassette hay đĩa vinyl, từng được dự đoán sẽ biến mất nhưng sau đó lại có sự trở lại bất ngờ. Ông nhấn mạnh rằng việc sưu tầm là cốt lõi của bản sắc game thủ, từ việc trưng bày hộp game đến sở hữu các phiên bản đặc biệt. "Bạn không thể tải xuống những thứ đó. Điều gì sẽ xảy ra với chúng?" Layden đặt câu hỏi. Sự tức giận của game thủ, thể hiện qua các bình luận "NO DISC NO BUY" trong các sự kiện State of Play gần đây, là lời cảnh báo rõ ràng rằng bỏ qua yếu tố cảm xúc và văn hóa có thể gây tổn hại nghiêm trọng đến giá trị thương hiệu, ngay cả khi các con số tài chính có vẻ khả quan.

Cuối cùng, câu hỏi về "quyền sở hữu" trong kỷ nguyên kỹ thuật số vẫn còn bỏ ngỏ. Như Layden đã thẳng thắn chỉ ra, nếu bạn không thể bán lại thư viện iTunes hay thư viện game kỹ thuật số PlayStation của mình, liệu bạn có thực sự "sở hữu" chúng hay chỉ đang "truy cập" chúng? Đây là một thay đổi mô hình căn bản, và ngành công nghiệp game sẽ cần tìm cách giải quyết mối lo ngại này của người tiêu dùng để đảm bảo sự chuyển đổi suôn sẻ và bền vững.

Phản ứng từ cộng đồng và ngành

Thông tin về việc giảm sản xuất đĩa, dù là 10% hay 90%, vẫn là một phần trong bức tranh lớn hơn về sự chuyển dịch của ngành công nghiệp game. Các nhà phát hành game nhỏ hơn hoặc các studio chuyên về phiên bản sưu tầm như iam8bit đã bày tỏ mong muốn "tìm cách tiếp tục sản xuất game PlayStation vật lý". Điều này cho thấy vẫn có một phân khúc thị trường và nhu cầu đáng kể dành cho đĩa vật lý.

Một số giải pháp tiềm năng đã được đưa ra, chẳng hạn như khả năng hợp tác với các nhà sản xuất đĩa bên thứ ba như Conectiv Supply Chain Solutions – một công ty được thành lập vào năm 2025 và gần đây đã mua lại nhà phân phối giải trí gia đình SDS của Universal và Warner Bros. Tuy nhiên, tính khả thi của các phương án này vẫn còn bỏ ngỏ.

Sự phản ứng dữ dội từ cộng đồng game thủ không chỉ dừng lại ở các cuộc tranh luận trên mạng xã hội. Trong sự kiện State of Play gần đây, các thông điệp như "NO DISC NO BUY" và "WE WANT DESTINY 3" đã tràn ngập trong các cuộc trò chuyện trực tiếp trên YouTube và Twitch. Sự phẫn nộ này không chỉ liên quan đến chính sách về đĩa vật lý mà còn bị khuếch đại bởi các tranh cãi khác của Sony, như việc ngừng hỗ trợ chính cho Destiny 2 và việc cắt giảm nhân sự lớn tại Bungie. Đây là một lời nhắc nhở rằng lòng tin của người hâm mộ là một tài sản quý giá, không dễ dàng phục hồi một khi đã bị suy giảm.

Nguồn tham khảo

• Sony clarifies PlayStation disc production is dropping by 10 percent in 2028, not to 10 percent | Eurogamer.net