Phó Thủ tướng yêu cầu hoàn thành điều chỉnh quy hoạch sử dụng đất quốc gia và sửa đổi Luật Đất đai

Phó thủ tướng thường trực Phạm Gia Túc đã chỉ đạo cần sớm hoàn thiện việc điều chỉnh quy định sử dụng đất quốc gia từ năm 2021 đến 2030, đồng thời yêu cầu sửa đổi Luật Đất đai vào năm 2024. Theo đó, một số quy định mới được đề xuất nhằm mục đích gỡ bỏ các vấn đề pháp lý và bảo vệ người dân. Ví dụ, công nhận quyền sử dụng đất đối với những trường hợp giấy tờ mua bán viết tay từ ngày 1-7-2014 đến nay; cá nhân không trực tiếp sản xuất nông nghiệp có thể nhận chuyển nhượng đất lúa vượt hạn mức nếu đã có dự án đầu tư mà không cần lập phương án sử dụng đất. Đồng thời, việc bổ sung thẩm quyền cho Thủ tướng Chính phủ quy định hỗ trợ trong trường hợp đặc biệt cũng được đề cập để đảm bảo quyền lợi của người dân bị thu hồi đất.

Nhìn lại gần 40 năm qua kể từ năm 1987 đến nay, Luật Đất đai đã trải qua chín lần sửa đổi và bổ sung. Dù có nhiều quy định mang tính đột phá nhưng Luật Đất đai năm 2024 (có hiệu lực ngày 1-8-2024) vẫn phải được sửa đổi, bổ sung sau hơn một năm đi vào cuộc sống vì đã bộc lộ không ít vướng mắc như giá đất, thu hồi đất, giao đất và quy hoạch. Điều này cho thấy việc sửa đổi lại càng cấp thiết để nhanh chóng tháo gỡ kịp thời những điểm nghẽn trong lĩnh vực đất đai.

Sửa đổi lần này đang được kỳ vọng có những thay đổi lớn, tháo gỡ những vướng mắc đang "ngáng chân" phát triển kinh tế đất nước. Để người có đất vui vẻ bàn giao khi bị thu hồi thì bảng giá đất phải tiến sát hoặc bằng với thị trường. Bên cạnh đó, cần đưa ra một loạt chính sách tài chính áp dụng từng trường hợp miễn giảm ra sao, được quy định cụ thể trong các văn bản dưới luật.

Việc miễn giảm để bớt gánh nặng cho người dân muốn có thêm đất thổ cư cũng như doanh nghiệp nộp tiền sử dụng đất khi triển khai dự án cũng tồn tại những vướng mắc đang cần phải tháo gỡ kịp thời. Về chính sách thu hồi đất, nên quy định Nhà nước thu hồi dự án đầu tư công và an ninh quốc phòng. Còn đối với những dự án như bất động sản nên áp dụng cơ chế mở để người bị thu hồi có quyền tham gia góp vốn bằng đất cùng chủ đầu tư phát triển dự án.

Thực tế trong những năm qua khi triển khai dự án, để được ủng hộ, một số chủ đầu tư đã áp dụng nhiều chính sách tăng thêm mức bồi thường nhằm có lợi cho người bị thu hồi đất nhưng cũng chỉ như "mua đứt bán đoạn". Khi người dân được chính danh tham gia dự án cùng chủ đầu tư thì giá trị của những diện tích đất bị thu hồi sẽ được chia lợi nhuận xứng đáng, tạo sự đồng thuận cao trong cộng đồng.

Sửa Luật Đất đai phải lấy người dân làm trung tâm, đặc biệt là chính sách định giá đất và thu hồi đất. Đây cũng là điều người dân mong mỏi sửa đổi luật lần này sẽ tháo gỡ được những điểm nghẽn, không còn những vụ khiếu kiện vượt cấp và khơi thông nguồn lực đất đai để đáp ứng yêu cầu phát triển đã được Trung ương định hướng rõ.

Đại biểu Phạm Thị Hồng Yến - Ủy ban Kinh tế và Tài chính - nêu rõ việc sửa đổi toàn diện luật lúc này cần thêm thời gian để đánh giá đầy đủ, toàn diện các khó khăn, vướng mắc.

Sửa Luật Đất đai phải tập trung vào việc cải thiện quy trình quản lý đất đai, đảm bảo tính minh bạch và công bằng. Việc này đòi hỏi sự tham gia của nhiều bên liên quan như chính quyền địa phương, người dân và doanh nghiệp để xây dựng một hệ thống pháp luật phù hợp với thực tế hiện nay.

Đối với quy trình giao đất, cần thiết lập các tiêu chí rõ ràng về giá trị đất đai dựa trên khảo sát thị trường. Điều này sẽ giúp tránh tình trạng chênh lệch lớn giữa giá nhà nước định và giá thị trường, gây bất lợi cho người dân và doanh nghiệp.

Ngoài ra, việc cải cách quy trình thu hồi đất cũng cần được xem xét kỹ lưỡng. Cần có các biện pháp để bảo vệ quyền lợi của người bị thu hồi đất, đồng thời đảm bảo rằng dự án đầu tư công và an ninh quốc phòng được ưu tiên trong quá trình này. Đồng thời, việc áp dụng cơ chế mở cho các dự án bất động sản sẽ tạo ra một môi trường thuận lợi hơn cho cả chủ đầu tư và người dân.

Để nâng cao hiệu quả quản lý đất đai, cần tăng cường công nghệ thông tin trong quy trình giao dịch và quản lý đất đai. Việc sử dụng hệ thống thông tin địa lý (GIS) và các công cụ số hóa khác sẽ giúp cải thiện tính minh bạch và giảm thiểu rủi ro trong quá trình quản lý đất đai.

Cuối cùng, việc sửa đổi Luật Đất đai cần được thực hiện một cách có kế hoạch và bài bản. Các cơ quan chức năng nên tổ chức các hội thảo công khai để thu thập ý kiến của người dân và doanh nghiệp trước khi đưa ra các đề xuất cụ thể. Điều này sẽ giúp đảm bảo rằng luật mới đáp ứng nhu cầu thực tế của xã hội và tạo điều kiện thuận lợi cho sự phát triển kinh tế đất nước.

Sự thay đổi trong Luật Đất đai không chỉ mang lại lợi ích cho người dân mà còn đóng góp vào việc thúc đẩy tăng trưởng kinh tế bền vững. Việc này đòi hỏi sự hợp tác chặt chẽ giữa các bên liên quan và cam kết của chính phủ trong việc thực hiện cải cách một cách hiệu quả.

Theo bài viết của XU HƯỚNG 24 (PHẠM VĂN QUỲNH)