Người dân phố cổ Hà Nội lo lắng trước vùng phát thải thấp

Buổi sáng, anh Minh Cảnh, 42 tuổi, dắt xe ra khỏi nhà trên phố Lý Nam Đế, chuẩn bị cho một ngày chạy hàng thuê từ chợ Đồng Xuân tới các điểm bán lẻ rải rác quanh phố cổ. Khách của anh là tiểu thương bán hàng cho du khách lưu trú tại các phố Hàng Mã, Lương Văn Can, Hàng Gai, Hàng Buồm... Ngày ít anh chở 2-3 chuyến, ngày nhiều thì bận từ rạng sáng đến tối muộn. Anh Cảnh nói: 'Chắc chắn tôi sẽ mất khách, thu nhập giảm sút mà chưa biết xoay xở thế nào'. Anh đã tìm hiểu về xe điện chở hàng nhưng với thu nhập 9-10 triệu đồng mỗi tháng, sau khi trừ ăn uống, sinh hoạt và học phí của hai con đang học phổ thông, việc mua xe mới gần như ngoài tầm với. Hàng ngày anh chở khách du lịch quanh khu vực Hồ Gươm và phố cổ. Cuối tuần là cao điểm, khách vào đây ăn uống, mua sắm, xem nghệ thuật, thường đi loanh quanh cả buổi. 'Đó là lúc tôi kiếm được nhiều nhất. Giờ đúng những ngày đó lại không được chạy xe vào thì khác gì mất trắng thu nhập', anh bộc bạch. Anh Hùng cũng tính đến việc đổi xe điện nhưng thu nhập không cố định, mua xe 30-40 triệu đồng đồng nghĩa phải thắt lưng buộc bụng nhiều tháng. Anh lo nhà nằm trong ngõ nhỏ, là lối đi chung của hàng chục hộ dân. Để đi lại thuận tiện, mỗi hộ tối thiểu hai xe máy điện. Ban ngày mọi người đi làm, buổi tối mấy chục xe để ngoài ngõ cắm sạc, dây chằng chịt, mưa xuống rất có thể chập cháy. Mùa mưa bão, phố cổ vẫn có đoạn ngập. Anh Hùng lo ngại xe xăng dính nước còn có thể xử lý từng bộ phận; xe điện khi hệ thống điện bị ảnh hưởng là có thể hỏng cả dây chuyền, chi phí sửa chữa sẽ rất lớn. Vì một thành phố không ô nhiễm, anh Hùng không phản đối chính sách vùng phát thải thấp, song cho rằng áp dụng thời điểm này chưa hợp lý vì còn rất nhiều người không đủ điều kiện mua xe điện. Không có phương tiện mưu sinh, cuộc sống của họ sẽ thêm khốn khó. Anh mong chính quyền hiểu hoàn cảnh người dân, hỗ trợ chi phí chuyển đổi phương tiện. Cũng sinh sống ở vùng dự kiến cấm xe máy xăng, phố Lê Lai, phường Tràng Tiền, cách Hồ Gươm chỉ hai ngã tư, chị Lan Phương ủng hộ chính sách nhưng bắt đầu hình dung những bất tiện. Cuối tuần muốn ra ngoài chị phải đi bộ đến trạm xe công cộng. Người thân ghé thăm phải gửi xe ở xa rồi đi bộ vào. Chị Phương dự định chuyển sang xe điện, nhưng cũng gặp phải rào cản như nhiều người dân vùng lõi Hoàn Kiếm là chi phí chuyển đổi cao, chính sách hỗ trợ chưa được công bố, trạm sạc công cộng, nơi đổi pin mới thấy vị trí dự kiến quy hoạch. Chị cũng lo độ bền của pin xe điện và quãng đường mỗi lần sạc... 'Có lẽ phải đợi đến khi chính thức áp dụng vùng phát thải thấp mới thấy hết những vấn đề người dân phải đối mặt', chị nói. Người dân ủng hộ việc chuyển đổi xanh với vận tải công cộng, nhưng thận trọng/ ít ủng hộ các biện pháp hạn chế, thu phí, cấm phương tiện cá nhân nếu phương án thay thế chưa đáp ứng. Doanh nghiệp nhìn chung ủng hộ định hướng vùng phát thải thấp nhưng kiến nghị công bố sớm lộ trình và có cơ chế hỗ trợ (tín dụng ưu đãi, miễn/giảm phí - lệ phí, hạ tầng sạc) để giảm chi phí chuyển đổi và hạn chế gián đoạn hoạt động. Hai tháng nữa là tới ngày thí điểm vùng phát thải thấp, anh Cảnh, anh Hùng, chị Phương đang nóng lòng chờ đợi chính quyền công bố chính sách hỗ trợ chuyển đổi phương tiện cũng như mạng lưới trạm sạc cho xe điện.

Anh Minh Cảnh chia sẻ thêm rằng việc mất khách do cấm xe máy xăng không chỉ ảnh hưởng đến thu nhập hàng ngày của anh mà còn làm gia tăng áp lực về chi phí sinh hoạt. Anh tiết kiệm từng đồng để đảm bảo đủ tiền cho hai con học hành, từ đó hạn chế tối đa việc mua sắm các phương tiện mới. "Nếu không có sự hỗ trợ từ chính quyền, tôi sẽ phải cân nhắc rất kỹ trước khi chuyển sang xe điện", anh Cảnh nói.

Anh Hùng, một lái xe khác sống ở phố Lê Lai, cho biết thêm rằng việc cấm xe máy xăng trong khu vực trung tâm thành phố đã tạo ra nhiều khó khăn cho người dân. Anh chia sẻ: "Tôi hiểu tầm quan trọng của việc giảm phát thải nhưng thực tế là chúng tôi còn rất ít lựa chọn. Nếu không có phương tiện di chuyển, cuộc sống hàng ngày sẽ trở nên vô cùng khó khăn". Anh Hùng cũng lo ngại về vấn đề an toàn điện khi nhiều hộ gia đình chung một ngõ nhỏ, nơi cắm sạc xe máy điện dễ gây ra các tai nạn đáng tiếc.

Chị Lan Phương, một cư dân phố cổ, cho biết thêm rằng việc chuyển đổi phương tiện không chỉ ảnh hưởng đến sinh hoạt cá nhân mà còn tác động đến kinh doanh của nhiều tiểu thương. Chị chia sẻ: "Nếu chính sách áp dụng ngay bây giờ, tôi lo lắng về khả năng tiếp cận các dịch vụ công cộng và việc kinh doanh sẽ gặp khó khăn". Chị Phương hy vọng rằng chính quyền sẽ có những giải pháp hỗ trợ để giảm bớt gánh nặng cho người dân trong quá trình chuyển đổi.

Trước tình hình này, chính quyền thành phố đang cân nhắc kỹ lưỡng để đưa ra quyết định phù hợp nhất. Họ hiểu rằng việc giảm phát thải là cần thiết nhưng cũng phải đảm bảo cuộc sống của người dân không bị ảnh hưởng quá nhiều. Hiện tại, các cơ quan chức năng đã bắt đầu thảo luận về các giải pháp hỗ trợ và quy hoạch mạng lưới trạm sạc công cộng để đáp ứng nhu cầu của người dân trong khu vực dự kiến cấm xe máy xăng.

Anh Cảnh, anh Hùng, chị Phương cùng nhiều cư dân khác đang chờ đợi thông tin chính thức từ chính quyền. Họ hy vọng rằng với sự hỗ trợ kịp thời, quá trình chuyển đổi sẽ diễn ra suôn sẻ và không gây khó khăn cho cuộc sống hàng ngày của họ.

Theo bài viết của XU HƯỚNG 24 (PHẠM VĂN QUỲNH)