Mỹ và Nhật Bản Thúc Đẩy Hợp Tác Quốc Phòng: F-35B Chuẩn Bị Hạ Cánh Trên Tàu Kaga

Nhật Bản Nâng Tầm Năng Lực Phòng Thủ Biển Với Sân Bay Di Động

Tháng 6 sắp tới sẽ chứng kiến một sự kiện quan trọng, đánh dấu bước tiến đáng kể trong năng lực phòng thủ của Nhật Bản cũng như sự hợp tác quân sự ngày càng sâu rộng với Hoa Kỳ. Các tiêm kích tàng hình F-35B Lightning II thuộc Thủy quân Lục chiến Mỹ (USMC) dự kiến sẽ tiến hành các cuộc tập trận cất cánh và hạ cánh trên tàu khu trục JS Kaga của Lực lượng Phòng vệ biển Nhật Bản (JMSDF). Đây là một trong hai tàu chiến lớn nhất của Nhật, đang trong quá trình chuyển đổi để vận hành các máy bay cánh cố định, một động thái mang tính biểu tượng và chiến lược sâu sắc.

Cuộc diễn tập dự kiến diễn ra tại căn cứ Iwakuni, nơi tàu Kaga sẽ cập cảng để tiếp nhận thiết bị. Thông thường, các tàu chiến Nhật Bản ít khi ghé thăm căn cứ này. Tuy nhiên, Bộ Quốc phòng Nhật Bản khẳng định chuyến thăm lần này hoàn toàn vì mục đích tiếp liệu và trang bị. Theo tài liệu từ Hội đồng thành phố Iwakuni được trang USNI News dẫn lại, cuộc huấn luyện chung sẽ bao gồm các hoạt động phối hợp giữa các tàu, với chi tiết cụ thể về địa điểm và quy mô vẫn đang được hai bên thảo luận. Sự kiện này sẽ mở ra một chương mới cho khả năng phòng vệ trên biển của Nhật Bản, vốn từng bị giới hạn nghiêm ngặt bởi hiến pháp hòa bình sau Thế chiến II.

Từ “Tàu Khu Trục” Đến “Sân Bay Trực Thăng Đa Năng”: Một Thay Đổi Chiến Lược

Trong nhiều thập kỷ, hiến pháp hòa bình của Nhật Bản đã cấm nước này sở hữu các “vũ khí tấn công” như hàng không mẫu hạm. Để tuân thủ, hai tàu lớp Izumo, gồm JS Izumo và JS Kaga, ban đầu được định danh là “tàu khu trục mang máy bay trực thăng”. Tuy nhiên, với bối cảnh an ninh khu vực ngày càng phức tạp, đặc biệt là sự trỗi dậy của năng lực hải quân Trung Quốc và các mối đe dọa từ Triều Tiên, Tokyo đã dần thay đổi cách tiếp cận. Quyết định chuyển đổi hai tàu lớp Izumo thành các “tàu khu trục hoạt động đa năng” có khả năng tiếp nhận tiêm kích F-35B là minh chứng rõ ràng nhất cho sự điều chỉnh này.

Việc chuyển đổi không chỉ là thay đổi tên gọi mà còn đòi hỏi những nâng cấp kỹ thuật đáng kể. Tàu JS Izumo là chiếc đầu tiên được nâng cấp, đã thực hiện thử nghiệm cất/hạ cánh F-35B với USMC vào năm 2021. Hiện Izumo đang trải qua giai đoạn nâng cấp thứ hai tại Yokohama, dự kiến hoàn thành vào tháng 3/2028. Tương tự, JS Kaga cũng dự kiến trải qua giai đoạn sửa đổi thứ hai trong những tháng tới, với công việc dự kiến hoàn thành vào tháng 3/2029. Những nâng cấp này bao gồm gia cố sàn đáp, phủ lớp vật liệu chịu nhiệt, và cải tiến hệ thống điều khiển không lưu để đảm bảo an toàn cho hoạt động của F-35B.

F-35B: “Mắt Xích Vàng” Trong Liên Minh Mỹ-Nhật

F-35B Lightning II là phiên bản cất cánh đường băng ngắn và hạ cánh thẳng đứng (STOVL) của tiêm kích tàng hình thế hệ thứ năm F-35. Khả năng độc đáo này cho phép nó hoạt động từ các sàn đáp tương đối nhỏ, bao gồm cả các tàu chiến lớp Izumo/Kaga. Với công nghệ tàng hình tiên tiến, khả năng hợp nhất cảm biến vượt trội và khả năng mang tải trọng vũ khí đáng kể, F-35B là một yếu tố thay đổi cuộc chơi, mang lại lợi thế chiến thuật và chiến lược đáng kể cho bất kỳ lực lượng không quân nào.

Đối với Nhật Bản, việc vận hành F-35B trên các tàu của mình sẽ tăng cường đáng kể khả năng phòng không trên biển, mở rộng phạm vi hoạt động của lực lượng không quân và cung cấp khả năng răn đe linh hoạt hơn trong các khu vực xa bờ. Đây là một phần quan trọng trong chiến lược “Phòng vệ Đa Miền” của Nhật Bản, nhằm đối phó hiệu quả với các thách thức phức tạp trên không, trên biển, dưới biển, không gian mạng và không gian vũ trụ.

Lực Lượng F-35B Của Lực Lượng Phòng Vệ Trên Không Nhật Bản (JASDF)

Song song với việc nâng cấp tàu chiến, Lực lượng Phòng vệ Trên không Nhật Bản (JASDF) cũng đang tích cực xây dựng phi đội F-35B của riêng mình. Nhật Bản dự kiến sẽ sở hữu tổng cộng 42 chiếc F-35B. Hiện tại, JASDF đang trong giai đoạn huấn luyện ban đầu với loại máy bay này dưới sự hướng dẫn của các phi công Mỹ tại Căn cứ Không quân Nyutabaru của JASDF. Ba chiếc đầu tiên đã được bàn giao vào năm ngoái và ba chiếc nữa được bàn giao trong năm nay, đánh dấu những bước đi vững chắc trong việc hình thành năng lực vận hành máy bay chiến đấu thế hệ mới.

Sự hợp tác chặt chẽ với USMC trong việc đào tạo phi công và vận hành trên tàu là cực kỳ quan trọng. Nó không chỉ giúp JASDF nhanh chóng làm chủ công nghệ mà còn tăng cường khả năng tương tác (interoperability) giữa các lực lượng của hai quốc gia. Trong một kịch bản tác chiến thực tế, các tiêm kích F-35B của Nhật và Mỹ có thể hoạt động liền mạch từ cùng một nền tảng, tạo ra một lực lượng tác chiến trên biển mạnh mẽ và linh hoạt hơn.

Ý Nghĩa Chiến Lược Trong Bối Cảnh Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương

Cuộc tập trận sắp tới trên JS Kaga diễn ra trong bối cảnh căng thẳng địa chính trị gia tăng ở khu vực Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương. Trung Quốc đang không ngừng mở rộng sức mạnh hải quân, bao gồm việc đóng thêm các hàng không mẫu hạm và tăng cường hiện diện ở Biển Đông cũng như Hoa Đông. Triều Tiên cũng liên tục thử nghiệm tên lửa và hạt nhân, đe dọa an ninh khu vực.

Việc Nhật Bản sở hữu khả năng vận hành tiêm kích F-35B từ các tàu lớp Izumo/Kaga gửi đi một thông điệp rõ ràng về cam kết của Tokyo trong việc bảo vệ an ninh quốc gia và duy trì ổn định khu vực. Nó tăng cường khả năng răn đe của liên minh Mỹ-Nhật, cung cấp thêm lựa chọn chiến lược trong trường hợp xảy ra xung đột. Các tàu này có thể hoạt động như các “sân bay di động” linh hoạt, hỗ trợ phòng thủ quần đảo xa xôi của Nhật Bản và đóng góp vào các hoạt động gìn giữ hòa bình, cứu trợ thiên tai trong khu vực.

Tương Lai Của Năng Lực Hải Quân Nhật Bản

Việc Kaga và Izumo được trang bị đầy đủ để vận hành F-35B sẽ đánh dấu một kỷ nguyên mới cho Lực lượng Phòng vệ biển Nhật Bản. Các tàu này sẽ trở thành những nền tảng đa năng, không chỉ là nơi triển khai trực thăng mà còn là căn cứ tiền phương cho các tiêm kích hiện đại nhất. Điều này cho phép Nhật Bản mở rộng phạm vi ảnh hưởng hàng hải và tăng cường khả năng đối phó với nhiều loại mối đe dọa, từ hoạt động do thám của tàu ngầm đến các cuộc tấn công tên lửa.

Trong tương lai, việc Nhật Bản tiếp tục hiện đại hóa lực lượng phòng vệ của mình, bao gồm cả khả năng triển khai các lực lượng tác chiến trên biển, sẽ là một phần không thể thiếu trong chiến lược quốc phòng tổng thể. Cuộc tập trận F-35B trên Kaga vào tháng 6 tới đây không chỉ là một sự kiện kỹ thuật mà còn là một tuyên bố mạnh mẽ về vai trò ngày càng tăng của Nhật Bản như một đối tác an ninh then chốt và đáng tin cậy trong khu vực.

Thúc Đẩy Hợp Tác Với Các Đối Tác Khác

Khả năng vận hành F-35B trên tàu sân bay cũng mở ra cơ hội hợp tác sâu rộng hơn với các đối tác khác trong khu vực, như Úc, Vương quốc Anh, và các quốc gia Đông Nam Á, những nước cũng đang đối mặt với các thách thức an ninh tương tự. Việc phối hợp các hoạt động hải quân và không quân với các đồng minh có thể tạo ra một mạng lưới phòng thủ khu vực vững chắc hơn, góp phần vào mục tiêu duy trì một khu vực Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương tự do và rộng mở.

Tóm lại, cuộc tập trận F-35B sắp tới trên JS Kaga là một cột mốc quan trọng, thể hiện sự quyết tâm của Nhật Bản trong việc tăng cường năng lực phòng thủ và củng cố liên minh với Mỹ. Đây là một phần của chiến lược lớn hơn nhằm đối phó với những biến động địa chính trị phức tạp, đảm bảo hòa bình và ổn định trong một trong những khu vực năng động nhất thế giới.

FAQ: Câu Hỏi Thường Gặp Về Năng Lực Sân Bay Của Nhật Bản

1. Tại sao Nhật Bản lại quyết định chuyển đổi các tàu lớp Izumo thành tàu sân bay?

Quyết định này xuất phát từ sự thay đổi trong bối cảnh an ninh khu vực, đặc biệt là sự gia tăng sức mạnh quân sự của Trung Quốc và các mối đe dọa từ Triều Tiên. Việc có các tàu có khả năng vận hành tiêm kích F-35B giúp Nhật Bản tăng cường khả năng phòng không trên biển, mở rộng phạm vi hoạt động của không quân và cung cấp khả năng răn đe linh hoạt hơn, phù hợp với chiến lược phòng thủ hiện đại.

2. Tiêm kích F-35B có những đặc điểm gì khiến nó phù hợp với tàu Izumo/Kaga?

F-35B là phiên bản cất cánh đường băng ngắn và hạ cánh thẳng đứng (STOVL), cho phép nó hoạt động hiệu quả từ các sàn đáp tương đối nhỏ như của tàu Izumo và Kaga. Ngoài ra, F-35B sở hữu công nghệ tàng hình, khả năng hợp nhất cảm biến và sức mạnh chiến đấu thế hệ thứ năm, mang lại lợi thế vượt trội trong các nhiệm vụ phòng không và tấn công.

3. Việc tập trận F-35B trên tàu Kaga có ý nghĩa gì đối với liên minh Mỹ-Nhật và an ninh khu vực?

Sự kiện này là biểu tượng mạnh mẽ cho việc tăng cường khả năng tương tác và sự hợp tác chặt chẽ giữa quân đội Mỹ và Nhật Bản. Nó không chỉ nâng cao năng lực phòng thủ của Nhật Bản mà còn củng cố khả năng răn đe của liên minh, gửi đi một thông điệp về cam kết bảo vệ an ninh và ổn định ở khu vực Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương, đặc biệt trước các thách thức từ Trung Quốc và Triều Tiên.