IMF cảnh báo nguy cơ của việc giữ giá năng lượng thấp: Chuyển đổi sang năng lượng sạch bị suy yếu

IMF cũng cảnh báo các khoản trợ cấp diện rộng có nguy cơ mang lại lợi ích lớn hơn cho nhóm thu nhập cao. Cơ quan này ước tính nếu không được thiết kế hợp lý, khoảng 33% trợ cấp điện có thể rơi vào tay 20% nhóm giàu nhất, trong khi nhóm nghèo nhất chỉ nhận khoảng 11%. Đối với trợ cấp nhiên liệu giao thông, các hộ giàu có thể hưởng tới 34% lợi ích từ trợ cấp nhiên liệu, trong khi nhóm nghèo nhất chỉ nhận khoảng 9%.

Tại cuộc họp Eurogroup hôm 4-5, Bộ trưởng Tài chính Hy Lạp Kyriakos Pierrakakis thừa nhận kỳ vọng về việc cuộc khủng hoảng Trung Đông nhanh chóng hạ nhiệt đã không trở thành hiện thực. Ông Pierrakakis cho rằng châu Âu đang đối mặt với một thực tế khó khăn và cần phản ứng một cách thực tế và có trách nhiệm.

Các nền kinh tế phụ thuộc lớn vào nhập khẩu năng lượng hoặc có dư địa tài khóa hạn chế sẽ chịu áp lực lớn hơn trong giai đoạn hiện nay. Cuộc chiến với Iran cùng nguy cơ gián đoạn vận chuyển qua eo biển Hormuz tiếp tục làm lộ rõ sự phụ thuộc của châu Âu vào nhiên liệu hóa thạch nhập khẩu. Tuy nhiên, IMF cho rằng khu vực này hiện có khả năng chống chịu tốt hơn so với năm 2022 nhờ tỉ trọng năng lượng tái tạo gia tăng trong cơ cấu cung ứng.

Ông Berger nhận định việc giá năng lượng tăng vẫn gây tổn hại cho nền kinh tế, nhưng mức độ ảnh hưởng hiện nay đã thấp hơn trước do châu Âu đã cải thiện hiệu quả sử dụng năng lượng và thúc đẩy chuyển đổi xanh trong những năm qua. IMF khuyến nghị các chính phủ cần cân nhắc kỹ lưỡng khi can thiệp vào giá năng lượng để tránh làm suy yếu động lực tiết kiệm năng lượng và chuyển đổi sang năng lượng sạch.

Tóm lại, việc giữ giá năng lượng ở mức thấp một cách giả tạo không chỉ gây bất lợi cho quá trình chuyển đổi năng lượng mà còn phân phối không công bằng các khoản trợ cấp. Các chính phủ cần xem xét kỹ lưỡng để thiết kế các chính sách hỗ trợ năng lượng phù hợp và hiệu quả hơn.

Ông Berger nhấn mạnh rằng, việc can thiệp trực tiếp vào giá năng lượng thông qua giảm thuế hoặc trợ giá diện rộng không chỉ làm mất đi động lực tiết kiệm năng lượng của người dân mà còn tạo ra một hệ lụy lớn đối với quá trình chuyển đổi sang năng lượng sạch. Ông cho biết, các chính sách này có thể gây ra sự bất công trong việc phân phối lợi ích từ các khoản trợ cấp, khiến nhóm thu nhập cao nhận được nhiều hơn so với những người nghèo.

IMF cũng chỉ ra rằng, mặc dù giá năng lượng tăng đã gây tổn hại cho nền kinh tế, nhưng mức độ ảnh hưởng hiện tại đã giảm đáng kể so với trước đây. Điều này là do châu Âu đã cải thiện hiệu quả sử dụng năng lượng và thúc đẩy chuyển đổi sang các nguồn năng lượng xanh trong những năm gần đây. Tuy nhiên, ông Berger cảnh báo rằng, việc giữ giá năng lượng ở mức thấp một cách giả tạo có thể làm suy yếu động lực cho quá trình này.

Ngoài ra, IMF còn nhấn mạnh tầm quan trọng của việc thiết kế chính sách hỗ trợ năng lượng một cách hợp lý để tránh gây bất lợi cho người dân nghèo. Cơ quan này đề xuất các chính phủ nên tập trung vào việc hỗ trợ những người có thu nhập thấp hơn thông qua các chương trình hỗ trợ trực tiếp, thay vì can thiệp vào giá cả thị trường.

Cuộc họp Eurogroup hôm 4-5 đã thảo luận về vấn đề này và Bộ trưởng Tài chính Hy Lạp Kyriakos Pierrakakis cho rằng châu Âu cần có một phản ứng thực tế và trách nhiệm đối mặt với tình hình hiện tại. Ông Pierrakakis nhấn mạnh tầm quan trọng của việc giảm phụ thuộc vào nhập khẩu năng lượng, đồng thời tăng cường sử dụng các nguồn năng lượng tái tạo.

IMF cũng lưu ý rằng, mặc dù cuộc chiến với Iran và nguy cơ gián đoạn vận chuyển qua eo biển Hormuz đang làm lộ rõ sự phụ thuộc của châu Âu vào nhiên liệu hóa thạch nhập khẩu, nhưng khu vực này hiện có khả năng chống chịu tốt hơn so với năm 2022 nhờ tỉ trọng năng lượng tái tạo tăng lên trong cơ cấu cung ứng. Tuy nhiên, ông Berger nhấn mạnh rằng, việc duy trì mức độ phụ thuộc cao vào nhiên liệu hóa thạch vẫn là một mối lo ngại đáng kể.

Cuối cùng, IMF khuyến nghị các chính phủ nên cân nhắc kỹ lưỡng khi can thiệp vào giá năng lượng để tránh làm suy yếu động lực tiết kiệm năng lượng và chuyển đổi sang năng lượng sạch. Cơ quan này cũng đề xuất rằng, việc thiết kế các chính sách hỗ trợ năng lượng một cách hợp lý sẽ giúp giảm bớt tác động tiêu cực của tình hình hiện tại đối với người dân nghèo và thúc đẩy quá trình chuyển đổi năng lượng hiệu quả hơn.

Theo bài viết của XU HƯỚNG 24 (PHẠM VĂN QUỲNH)