Ho sau cảm lạnh: Nguyên nhân và cách điều trị

Virus, vi khuẩn tấn công đường hô hấp trên, gây ra phản ứng viêm, tăng tiết dịch nhầy (đờm), kích thích họng và đường thở dẫn đến ho. Ho nhiều có thể gây khó chịu nhưng đây là một phản xạ tự nhiên của cơ thể, giúp đẩy đờm, dị vật ra ngoài, loại bỏ các tác nhân gây hại, giữ hệ hô hấp sạch sẽ.

Cảm lạnh do virus gây ra thường xuất hiện khi thời tiết thay đổi. Triệu chứng bao gồm hắt hơi, sổ mũi, đau họng, ho, sốt nhẹ và mệt mỏi. Sau cảm lạnh, triệu chứng ho thường kéo dài hơn các triệu chứng khác và giảm dần sau 1-2 tuần nhưng cũng có thể lâu hơn nếu người bệnh từng bị viêm phổi hoặc có thói quen hút thuốc. Người bệnh có xu hướng ho nặng vào ban đêm do nhiệt độ thấp hơn ban ngày.

Bác sĩ Xuân Nguyên, Chuyên khoa Tai Mũi Họng tại Phòng khám Đa khoa Tâm Anh Quận 7, đang tư vấn cho một người bệnh. Để hỗ trợ cải thiện triệu chứng và nhanh hồi phục sau cảm lạnh, bạn có thể áp dụng một số biện pháp tại nhà như uống nước ấm hoặc pha nước ấm với mật ong, chanh, gừng, uống trà thảo mộc. Ngậm quất (tắc) chưng với mật ong hoặc đường phèn để làm dịu niêm mạc họng, giảm ho, giảm viêm, hỗ trợ kháng khuẩn nhẹ.

Bác sĩ khuyên bạn nên súc họng bằng nước muối sinh lý hàng ngày giúp làm sạch dịch tiết, giảm kích ứng; xông hơi với nước ấm hoặc tinh dầu như bạc hà, sả, khuynh diệp để làm loãng dịch nhầy, giảm nghẹt mũi, dịu đường hô hấp. Giữ độ ẩm phòng phù hợp, tránh không khí quá khô vì niêm mạc khô dễ làm cơn ho kéo dài hơn. Kê cao đầu khi ngủ góp phần hạn chế dịch chảy xuống họng sẽ kích thích ho về đêm. Giữ ấm cơ thể, nghỉ ngơi đầy đủ, tránh khói bụi và thuốc lá, hạn chế đồ uống lạnh... cũng góp phần giảm kích thích cổ họng, giảm ho.

Tuy nhiên, nếu ho kéo dài hơn hai tuần sau cảm lạnh, ho nặng kèm đờm đục, xanh, có mùi hôi hoặc ho kèm sốt cao, đau ngực... bạn nên đi khám sớm để bác sĩ chẩn đoán, điều trị phù hợp, ngăn biến chứng.

Bên cạnh các biện pháp tại nhà, việc sử dụng thuốc cũng có thể giúp cải thiện triệu chứng ho. Các loại thuốc giảm ho như kétamin, codein hoặc các chế phẩm chứa dextromethorphan có thể được chỉ định để làm dịu cơn ho. Tuy nhiên, nên tham khảo ý kiến bác sĩ trước khi dùng vì một số trường hợp ho không cần phải được điều trị bằng thuốc.

Ngoài ra, việc duy trì lối sống lành mạnh cũng đóng vai trò quan trọng trong quá trình hồi phục. Ăn uống đầy đủ chất dinh dưỡng, bổ sung vitamin C từ trái cây và rau củ để tăng cường hệ miễn dịch. Tránh tiếp xúc với người bệnh khác để ngăn ngừa sự lây lan của virus.

Nếu ho kéo dài hơn hai tuần sau cảm lạnh, ho nặng kèm đờm đục, xanh, có mùi hôi hoặc ho kèm sốt cao, đau ngực... bạn nên đi khám sớm để bác sĩ chẩn đoán, điều trị phù hợp, ngăn biến chứng. Việc này không chỉ giúp cải thiện triệu chứng mà còn đảm bảo rằng không có các bệnh lý nghiêm trọng khác như viêm phổi hay bệnh hô hấp mãn tính.

Bên cạnh đó, việc sử dụng máy tạo ẩm trong phòng cũng rất hữu ích để duy trì độ ẩm phù hợp cho niêm mạc họng. Máy tạo ẩm giúp làm mềm đờm và giảm cảm giác ngứa rát ở cổ họng, từ đó giảm cơn ho.

Cuối cùng, việc tập thể dục nhẹ nhàng hàng ngày cũng có thể tăng cường sức khỏe tổng thể, cải thiện lưu thông máu và hệ miễn dịch. Tuy nhiên, nên tránh các hoạt động mạnh khi đang bị cảm lạnh để không làm nặng thêm triệu chứng.

Những biện pháp này kết hợp với lối sống lành mạnh sẽ giúp bạn nhanh chóng hồi phục sau cảm lạnh và giảm thiểu nguy cơ ho kéo dài hoặc biến chứng.

Theo bài viết của XU HƯỚNG 24 (PHẠM VĂN QUỲNH)