Giá xăng vọt: Người Mỹ 'thắt lưng buộc bụng', từ bỏ niềm vui vì bão giá

Sau một thời gian ngắn hạ nhiệt, giá xăng tại Mỹ lại một lần nữa tăng vọt, đẩy hàng triệu người dân vào vòng xoáy của cuộc khủng hoảng chi phí sinh hoạt. Đây không chỉ là gánh nặng tài chính đơn thuần mà còn đang vắt kiệt những niềm vui nhỏ bé, buộc nhiều gia đình phải đối mặt với những lựa chọn khó khăn và sắp xếp lại toàn bộ lối sống, từ bỏ những kế hoạch đã ấp ủ bấy lâu.

Tóm tắt nhanh

• Giá xăng trung bình tại Mỹ trong tháng 8 đã chạm mức kỷ lục 1,075 USD/lít, chủ yếu do giá dầu thô duy trì quanh mốc 80 USD/thùng và tình hình phong tỏa eo biển Hormuz.
• Các chuyên gia dự báo giá xăng sẽ tiếp tục duy trì ở mức cao, thậm chí có thể chứng kiến các tháng 9, 10, 11 đắt đỏ nhất lịch sử, do chiến sự Trung Đông và xung đột Nga - Ukraine chưa có hồi kết.
• Nhiều người Mỹ, từ người về hưu đến người trẻ đi làm, buộc phải cắt giảm chi tiêu sâu rộng, hủy bỏ các chuyến đi, hoạt động giải trí và thậm chí thay đổi phương tiện di chuyển để ứng phó.
• Áp lực tài chính càng trầm trọng hơn khi giá thực phẩm, điện sinh hoạt và nhà ở cũng đồng loạt neo ở mức cao, tạo ra một bức tranh tổng thể về chi phí sinh hoạt đắt đỏ.

Vì sao đáng chú ý

Tình trạng giá xăng tăng vọt không chỉ là một con số trên bảng điện tử mà là một chỉ báo rõ ràng về những thách thức kinh tế vĩ mô đang len lỏi vào từng ngóc ngách đời sống người dân Mỹ. Đối với hàng triệu người, xăng dầu là yếu tố không thể thiếu trong cuộc sống hàng ngày, từ đi làm, đưa đón con cái, đến mua sắm nhu yếu phẩm. Khi giá xăng tăng, nó kéo theo sự tăng giá của hầu hết các mặt hàng khác do chi phí vận chuyển leo thang, tạo ra một vòng xoáy lạm phát ảnh hưởng trực tiếp đến sức mua và chất lượng cuộc sống.

Hơn nữa, câu chuyện này còn phơi bày sự mong manh của các hộ gia đình trước những cú sốc kinh tế, đặc biệt là những người có thu nhập cố định hoặc đang nỗ lực trả nợ. Nó tác động đến sức khỏe tài chính cá nhân, khả năng tiết kiệm, kế hoạch đầu tư và thậm chí là các mối quan hệ xã hội khi các chuyến thăm gia đình hay hoạt động cộng đồng bị hạn chế. Về mặt vĩ mô, việc người tiêu dùng thắt chặt chi tiêu có thể làm chậm lại tăng trưởng kinh tế, ảnh hưởng đến các ngành dịch vụ, du lịch và bán lẻ, tạo ra một hiệu ứng domino trên toàn nền kinh tế. Đây cũng là một phép thử đối với các chính sách năng lượng và kinh tế của chính phủ trong bối cảnh địa chính trị toàn cầu đầy biến động.

Bối cảnh

Sự leo thang của giá xăng hiện tại không phải là một hiện tượng đơn lẻ mà là kết quả của một chuỗi các yếu tố phức tạp. Trước đó, vào cuối mùa xuân và đầu mùa hè, giá xăng có dấu hiệu hạ nhiệt đôi chút, mang lại một chút thở phào cho người tiêu dùng. Tuy nhiên, đợt giảm này không kéo dài. Tình hình căng thẳng địa chính trị tại Trung Đông, đặc biệt là việc eo biển Hormuz - một tuyến đường vận chuyển dầu mỏ quan trọng - phần lớn vẫn bị phong tỏa, đã đẩy giá dầu thô lên cao, neo quanh mốc 80 USD/thùng.

Bên cạnh đó, xung đột Nga - Ukraine kéo dài không chỉ ảnh hưởng đến nguồn cung năng lượng toàn cầu mà còn làm gia tăng sự bất ổn trên thị trường, đẩy các nhà đầu tư và nhà phân tích vào tình trạng thận trọng. Các chuyên gia như Aixa Diaz từ AAA và Patrick De Haan, chuyên gia phân tích thị trường dầu mỏ, đều đồng loạt cảnh báo rằng những yếu tố này sẽ tiếp tục giữ giá xăng ở mức cao, có thể tạo nên những tháng cuối năm đắt đỏ nhất trong lịch sử. Điều này đặt ra một thách thức lớn hơn so với những đợt tăng giá xăng dầu trước đây, khi mà các yếu tố cung cầu thuần túy thường là nguyên nhân chính, trong khi lần này, tình hình địa chính trị phức tạp đóng vai trò then chốt, khiến việc dự báo và kiểm soát giá trở nên khó khăn hơn nhiều.

Linda French, giáo viên nghỉ hưu, tại thị trấn Jonesborough, bang Tennessee. Ảnh: CNN

Sắp xếp lại cuộc sống cá nhân

Đối diện với giá xăng tăng cao và chi phí sinh hoạt đắt đỏ, nhiều người Mỹ buộc phải thực hiện những điều chỉnh lớn trong cuộc sống hàng ngày của mình. Câu chuyện của Linda French, một giáo viên 78 tuổi đã nghỉ hưu ở Jonesborough, bang Tennessee, là một ví dụ điển hình. Bà từng mong muốn đến New York để thăm người anh trai đang hồi phục sau phẫu thuật và các cháu nhỏ trong mùa hè này. Tuy nhiên, quãng đường hàng trăm km cùng chi phí nhiên liệu tăng gấp đôi cho chuyến bay khiến kế hoạch của bà phải gác lại, thay vào đó là những cuộc gọi FaceTime đầy tiếc nuối. Bà French chia sẻ nỗi đau khi không thể ôm những người thân yêu, đặc biệt khi mọi người đều đang già đi.

Không chỉ vậy, bà còn phải hủy bỏ kế hoạch du lịch Washington vào dịp lễ Tạ ơn và thăm New York dịp Giáng sinh, chấp nhận một kỳ nghỉ lễ ở nhà thay vì sum họp bên gia đình. Đây là minh chứng rõ nét cho việc những niềm vui nhỏ, những kết nối gia đình tưởng chừng đơn giản, cũng trở nên xa xỉ trong bối cảnh hiện tại.

Áp lực tài chính chồng chất

Giá xăng liên tục neo cao đang làm trầm trọng thêm cuộc khủng hoảng chi phí sinh hoạt vốn đã là gánh nặng lớn. Colton Comstock, một chuyên gia phân tích tài chính 28 tuổi sống tại Johnsburg, bang Illinois, đã quyết định chuyển về sống cùng gia đình sau khi tốt nghiệp đại học để tiết kiệm tiền mua nhà và nhanh chóng trả khoản nợ sinh viên 60.000 USD. Tuy nhiên, quãng đường đi làm 120 km cả đi lẫn về mỗi ngày khiến anh phải chi không ít tiền cho nhiên liệu.

Colton Comstock bên cạnh chiếc xe hơi yêu thích của mình. Ảnh: CNN

“Giá xăng tăng vọt làm mất đi hoàn toàn ý nghĩa của việc tôi ở cùng bố mẹ để tiết kiệm tiền”, Comstock bộc bạch. Quyết tâm duy trì khoản tiết kiệm 500 USD mỗi tháng để mua nhà, anh đành phải cắt giảm tiền trả nợ học phí. Mùa hè vừa qua, anh chỉ về căn nhà bên hồ của gia đình ở bang Wisconsin cách đó khoảng 160 km đúng một lần thay vì đi nhiều chuyến như trước – nơi anh yêu thích để ngắm sao và trò chuyện cùng các anh em.

Anh chia sẻ: “Giờ tôi không dám làm gì vì mọi thứ đều đắt đỏ. Tốt nhất là nên ở nhà!”. Nếu giá xăng tiếp tục duy trì ở mức cao đến đầu năm sau, Comstock thậm chí còn tính đến giải pháp đường cùng là bán đi chiếc xe hơi yêu thích của mình để đổi sang một chiếc tiết kiệm nhiên liệu hơn, một sự hy sinh đáng kể đối với một người trẻ.

Hy sinh những niềm vui nhỏ

Không chỉ là những chuyến đi lớn, ngay cả những niềm vui nhỏ bé hàng ngày cũng trở nên xa xỉ. Với Linda Cook, người phụ nữ đến từ bang Ohio, cách giải nhiệt mùa hè duy nhất là ngồi trong chiếc phao bơi nhỏ sau sân nhà, thay vì lái xe cả tiếng đồng hồ tới hồ. Giá xăng leo thang cùng hóa đơn điện và phí bảo hiểm Medicare tăng cao đã buộc bà phải thắt chặt tiền đi chợ và cố gắng chịu cảnh oi bức đến mất ngủ mỗi đêm.

Linda Cook. Ảnh: CNN

Từng làm tư vấn doanh nghiệp nhưng giờ phải sống dựa vào khoản trợ cấp tàn tật, bà Cook cũng đành gạt bỏ việc làm móng hay sắm một bộ đồ bơi mới – những niềm vui nhỏ bé từng giúp bà thấy yêu đời hơn. “Không có nhiều tiền thì phải học cách vui với những điều nhỏ nhặt”, bà nói. “Nếu ngay cả mấy niềm vui nhỏ nhoi như vậy cũng trở nên xa xỉ, cuộc sống lúc đó thực sự quá sức”.

Những câu chuyện này chỉ là một vài trong số hàng triệu người dân Mỹ đang phải vật lộn hàng ngày với giá xăng cao và chi phí sinh hoạt leo thang. Nó không chỉ là vấn đề kinh tế mà còn là một cuộc chiến dai dẳng ảnh hưởng đến tinh thần, sức khỏe và chất lượng cuộc sống của nhiều người.

Góc nhìn Xu Hướng 24

Diễn biến giá xăng tại Mỹ, và rộng hơn là trên thị trường toàn cầu, đang phản ánh một thực tế đáng lo ngại: sự dễ bị tổn thương của nền kinh tế trước các biến động địa chính trị. Không giống như những đợt tăng giá do yếu tố cung cầu thông thường, tình hình hiện tại mang một sắc thái phức tạp hơn nhiều, khi mà các xung đột và căng thẳng tại các khu vực trọng yếu trở thành động lực chính. Điều này cho thấy rằng ngay cả một nền kinh tế mạnh như Mỹ cũng không miễn nhiễm với những cú sốc từ bên ngoài.

Từ góc độ chính sách, việc giá năng lượng bị chi phối bởi các yếu tố địa chính trị sẽ đặt ra những thách thức đáng kể cho các chính phủ. Các công cụ truyền thống như điều chỉnh lãi suất hay các biện pháp tài khóa có thể không đủ sức để giải quyết gốc rễ vấn đề. Về lâu dài, xu hướng này có thể thúc đẩy Mỹ và các nước phát triển khác đẩy mạnh hơn nữa các nỗ lực đa dạng hóa nguồn năng lượng, đầu tư vào năng lượng tái tạo, hoặc tìm kiếm các nguồn cung ổn định hơn để giảm thiểu sự phụ thuộc vào các khu vực bất ổn. Đồng thời, nó cũng có thể khuyến khích những thay đổi hành vi dài hạn ở người tiêu dùng, như việc chuyển sang các phương tiện tiết kiệm nhiên liệu hoặc giảm bớt tần suất di chuyển. Tuy nhiên, những thay đổi này cần thời gian và không thể giải quyết ngay lập tức gánh nặng mà hàng triệu người Mỹ đang phải đối mặt hàng ngày.

Nguồn tham khảo

• Những người Mỹ 'co mình' trong cơn bão giá xăng - Báo VnExpress

FAQ

1. Tại sao giá xăng ở Mỹ lại tăng cao đột biến trong thời gian gần đây?

Giá xăng tăng cao chủ yếu do giá dầu thô neo quanh mốc 80 USD/thùng, bị ảnh hưởng bởi tình hình phong tỏa eo biển Hormuz và các căng thẳng địa chính trị như chiến sự Trung Đông và xung đột Nga - Ukraine. Các yếu tố này làm giảm nguồn cung và tạo ra sự bất ổn trên thị trường năng lượng toàn cầu.

2. Giá xăng tăng cao tác động như thế nào đến cuộc sống hàng ngày của người Mỹ?

Giá xăng cao kết hợp với chi phí thực phẩm, điện và nhà ở tăng khiến người Mỹ phải thắt chặt chi tiêu. Nhiều người buộc phải hủy bỏ các kế hoạch du lịch, thăm người thân, giảm bớt các hoạt động giải trí và thậm chí thay đổi phương tiện di chuyển hoặc nơi ở để tiết kiệm chi phí nhiên liệu. Nó tạo ra áp lực tài chính và tinh thần lớn cho các hộ gia đình.

3. Có dự báo nào về xu hướng giá xăng trong thời gian tới không?

Giới chuyên gia nhận định giá xăng nhiều khả năng vẫn duy trì ở mức cao, ít nhất là hết mùa thu năm nay, thậm chí có thể trải qua các tháng 9, 10 và 11 đắt đỏ nhất lịch sử. Điều này là do các yếu tố địa chính trị gây bất ổn thị trường dầu mỏ vẫn chưa có dấu hiệu lắng dịu.

4. Chính phủ Mỹ có biện pháp nào để giảm bớt gánh nặng giá xăng cho người dân không?

Bài viết không đề cập cụ thể đến các biện pháp can thiệp của chính phủ Mỹ. Tuy nhiên, trong bối cảnh giá năng lượng bị ảnh hưởng bởi các yếu tố địa chính trị, các giải pháp thường tập trung vào việc đa dạng hóa nguồn cung năng lượng, đầu tư vào năng lượng tái tạo và khuyến khích các phương tiện tiết kiệm nhiên liệu về lâu dài. Các công cụ kinh tế vĩ mô có thể được xem xét nhưng hiệu quả trực tiếp đối với giá xăng do yếu tố địa chính trị là hạn chế.