Giá vải thiều tăng dựng đứng, doanh nghiệp lo không đủ hàng xuất khẩu

Niềm vui được giá của người nông dân trồng vải đang vô tình trở thành áp lực lớn đối với các doanh nghiệp xuất khẩu nông sản. Ngay từ những ngày đầu vụ thu hoạch, thị trường vải thiều đã chứng kiến những đợt sóng giá liên tục biến động theo chiều hướng tăng mạnh, đặt ra bài toán khó cho chuỗi cung ứng khi nhu cầu thu mua từ cả thị trường nội địa lẫn xuất khẩu đều tăng vọt.

Tóm tắt nhanh

• Giá vải Thanh Hà loại đẹp nhất đã chạm mốc 70.000 đồng/kg nhờ sức mua lớn từ thương lái Trung Quốc, trong khi các loại vải u trứng sớm nhanh chóng cháy hàng với mức giá đỉnh điểm lên tới 120.000 đồng/kg.
• Nhiều doanh nghiệp xuất khẩu chủ động nâng giá thu mua cao hơn thị trường khoảng 15% để giữ chân nhà vườn và bảo đảm đủ sản lượng cho các đơn hàng xuất khẩu đi các thị trường khó tính.
• Công tác kiểm soát mã số vùng trồng và dư lượng thuốc bảo vệ thực vật đang được các cơ quan chức năng siết chặt nhằm bảo vệ uy tín thương hiệu quả vải Việt Nam trên trường quốc tế.

Vì sao đáng chú ý

Sự tăng giá đột biến này phản ánh nhu cầu tiêu thụ cực kỳ lớn đối với nông sản Việt Nam từ các thị trường quốc tế, đặc biệt là Trung Quốc và các nước phát triển. Tuy nhiên, tình trạng "nhảy múa" về giá cũng bộc lộ những rủi ro đứt gãy chuỗi cung ứng cho các doanh nghiệp xuất khẩu khi họ phải cạnh tranh gay gắt với thương lái tự do. Điều này đòi hỏi một cơ chế liên kết bền vững hơn giữa nhà vườn và doanh nghiệp để tránh tình trạng bẻ kèo khi giá thị trường biến động.

Bối cảnh

Vụ vải năm nay diễn ra trong bối cảnh các vùng trồng trọng điểm chịu nhiều ảnh hưởng của thời tiết, khiến sản lượng trà vải sớm sụt giảm và thời gian thu hoạch bị rút ngắn đáng kể. Sự khan hiếm nguồn cung ban đầu, kết hợp với đà phục hồi mạnh mẽ của các kênh logistics xuyên biên giới sau đại dịch, đã đẩy giá bán tại vườn lên mức cao chưa từng có, tương tự như kịch bản của niên vụ trước.

Góc nhìn Xu Hướng 24

Cơn sốt giá vải là tín hiệu đáng mừng cho thu nhập của người nông dân, nhưng lại là bài toán đau đầu cho chiến lược xuất khẩu dài hạn. Việc thương lái nước ngoài sẵn sàng chi tiền mặt để gom hàng đẹp với giá cao có thể làm lung lay các thỏa thuận liên kết bao tiêu đã ký trước đó. Nếu không có sự can thiệp và định hướng kịp thời từ cơ quan quản lý, doanh nghiệp xuất khẩu chính ngạch sẽ gặp khó khăn trong việc duy trì sản lượng đồng đều và bảo đảm tiêu chuẩn kỹ thuật nghiêm ngặt của các thị trường khó tính như Mỹ, EU hay Nhật Bản.

Cơn sốt giá ngay từ đầu vụ: Thương lái ráo riết săn lùng

Ghi nhận tại các điểm cân, giá vải liên tục thiết lập các cột mốc mới chỉ trong vòng vài ngày. Đại diện một số nhà vườn chia sẻ, giá vải u hồng và vải Thanh Hà liên tục tăng mạnh theo từng ngày. Thương lái Trung Quốc đặc biệt ưa chuộng loại vải Thanh Hà do đặc tính vỏ dày, thuận tiện cho quá trình vận chuyển đường dài mà không bị dập nát hay xuống màu. Đối với những lô hàng đạt tiêu chuẩn mẫu mã đẹp, họ sẵn sàng trả mức giá rất cao để quyết mua bằng được.

Tại các vùng trồng vải chín sớm, không khí thu hoạch diễn ra vô cùng khẩn trương. Chỉ sau hơn 10 ngày mở cửa vườn, nhiều nhà vườn tại các khu vực trọng điểm gần như đã thu hoạch xong và rơi vào tình trạng hết hàng để bán. Các loại vải u trứng xuất khẩu loại 1 được săn lùng ráo riết với mức giá dao động từ 100.000 đến 120.000 đồng/kg nhưng nguồn cung vẫn không đủ đáp ứng nhu cầu.

Doanh nghiệp nội - ngoại chạy đua gom hàng

Trước áp lực tăng giá từ thị trường tự do, các doanh nghiệp xuất khẩu chính ngạch buộc phải có những điều chỉnh linh hoạt. Bà Ngô Thị Thu Hồng, Tổng giám đốc Công ty CP Ameii Việt Nam, cho biết đơn vị đang tích cực thu mua vải u hồng và chốt giá vải thiều chính vụ cao hơn giá thị trường khoảng 15% để bảo đảm nguồn cung ổn định cho các đối tác ngoại quốc.

Không chỉ các doanh nghiệp xuất khẩu, các hệ thống bán lẻ lớn trong nước cũng nhanh chóng vào cuộc để giữ thị phần. Tập đoàn Central Retail Việt Nam đã lên kế hoạch nâng gấp đôi sản lượng thu mua so với năm ngoái, đồng thời đưa quả vải đặc sản vào các chương trình tuần lễ trái cây tại khu vực phía Nam nhằm tiếp cận sâu hơn với người tiêu dùng nội địa.

Ở phân khúc xuất khẩu sang Trung Quốc, các doanh nghiệp nước bạn cũng đang tìm giải pháp tối ưu hóa chuỗi logistics. Đại diện một doanh nghiệp gia công nông sản từ Quảng Đông chia sẻ, họ đang lên phương án vận chuyển đặc biệt để đưa quả vải vượt hành trình hơn 2.000 km từ các tỉnh biên giới phía Bắc Việt Nam đến Bắc Kinh mà vẫn giữ nguyên độ tươi ngon như khi vừa hái tại vườn.

Siết chặt quản lý mã số vùng trồng và chất lượng vệ sinh an toàn

Để bảo đảm uy tín thương hiệu quả vải trên thị trường quốc tế, các cơ quan chức năng đang tăng cường giám sát chặt chẽ quy trình canh tác. Hiện tại, các địa phương trọng điểm sở hữu hàng trăm mã số vùng trồng và hàng chục cơ sở đóng gói đạt chuẩn xuất khẩu đi các thị trường lớn như Mỹ, EU, Nhật Bản và Trung Quốc.

Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật đang phối hợp chặt chẽ với chính quyền địa phương để kiểm soát việc sử dụng thuốc bảo vệ thực vật, hướng dẫn người dân kỹ thuật chăm sóc quả giai đoạn cuối vụ. Đối với các trà vải chuẩn bị thu hoạch, nông dân được khuyến cáo dừng hoàn toàn việc phun thuốc để bảo đảm thời gian cách ly an toàn. Đối với vải chính vụ, các biện pháp kỹ thuật như che nắng, giữ ẩm bằng rơm rạ và tưới nước điều độ đang được khuyến khích áp dụng để hạn chế tối đa tình trạng nứt, cháy vỏ quả do thời tiết nắng nóng.

Nguồn tham khảo

Theo báo Thanh Niên (thanhnien.vn)