Đầu tư vào trẻ em: Chìa khóa nâng tầm năng lực cạnh tranh và tương lai Việt Nam

Trong giai đoạn Việt Nam đang chuyển mình mạnh mẽ, hướng tới một nền kinh tế tri thức và cạnh tranh toàn cầu, chất lượng nguồn nhân lực nổi lên như một yếu tố quyết định. Không còn là vấn đề của riêng giáo dục hay y tế, việc nuôi dưỡng và phát triển thế hệ trẻ đã được đặt ngang hàng với một khoản đầu tư chiến lược, có khả năng định hình tương lai và năng lực cạnh tranh quốc gia. Điều này đặc biệt đúng khi các tiêu chuẩn về Môi trường, Xã hội và Quản trị (ESG) ngày càng trở thành thước đo không thể thiếu cho sự phát triển bền vững của doanh nghiệp.

Tóm tắt nhanh

• UNICEF Việt Nam khẳng định rằng mọi sáng kiến ESG sẽ đạt được sự bền vững vượt trội khi lấy trẻ em làm trung tâm trong các chiến lược và hoạt động của doanh nghiệp.
• Đầu tư cho trẻ em được nhìn nhận là một khoản đầu tư chiến lược, giúp phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao liên tục, từ đó nâng cao năng lực cạnh tranh và thúc đẩy tăng trưởng kinh tế bền vững của Việt Nam.
• Trong bối cảnh hội nhập quốc tế và thu hút FDI, việc đáp ứng các tiêu chuẩn ESG, bao gồm cả các tác động tích cực đến trẻ em, đã trở thành yêu cầu thiết yếu đối với doanh nghiệp Việt Nam.
• Thách thức lớn nhất đối với doanh nghiệp là chuyển hóa thiện chí đầu tư cho xã hội thành những hành động cụ thể, có tác động bền vững và đo lường được trong khuôn khổ ESG.

Vì sao đáng chú ý

Việc đặt trẻ em vào vị trí trung tâm trong các chiến lược phát triển không chỉ là một hành động nhân văn mà còn mang lại lợi ích kinh tế rõ rệt và lâu dài cho cả doanh nghiệp lẫn quốc gia. Đối với doanh nghiệp, đây là cách để xây dựng một lực lượng lao động ổn định, có kỹ năng và sức khỏe tốt trong tương lai, đồng thời nâng cao uy tín, khả năng tiếp cận vốn đầu tư xanh và mở rộng thị trường. Trong bối cảnh các nhà đầu tư quốc tế ngày càng chú trọng đến tính bền vững và trách nhiệm xã hội, việc có một chiến lược ESG rõ ràng, trong đó có yếu tố trẻ em, sẽ giúp doanh nghiệp Việt Nam tăng cường khả năng cạnh tranh trên chuỗi giá trị toàn cầu.

Ở cấp độ quốc gia, đầu tư vào trẻ em là đầu tư vào vốn con người, yếu tố then chốt cho sự phát triển kinh tế bền vững. Một thế hệ trẻ em được chăm sóc tốt về thể chất, trí tuệ và tinh thần sẽ trở thành những công dân khỏe mạnh, lực lượng lao động năng động, sáng tạo và có năng suất cao. Điều này trực tiếp củng cố nền tảng tăng trưởng kinh tế, giảm thiểu gánh nặng an sinh xã hội trong tương lai và tạo ra một xã hội công bằng, thịnh vượng hơn.

Bối cảnh

Trong những thập kỷ gần đây, Việt Nam đã đạt được những thành tựu kinh tế đáng kể, với tốc độ tăng trưởng ấn tượng và sự hội nhập sâu rộng vào nền kinh tế thế giới. Tuy nhiên, cùng với sự phát triển nhanh chóng, những thách thức về chất lượng nguồn nhân lực, biến đổi khí hậu và bất bình đẳng xã hội cũng dần hiện rõ. Khái niệm Trách nhiệm xã hội của doanh nghiệp (CSR), từng được xem là hoạt động từ thiện hoặc phụ trợ, đang dần được thay thế bởi khung khái niệm rộng hơn và có tính chiến lược hơn là ESG.

ESG không chỉ dừng lại ở các hoạt động thiện nguyện mà đòi hỏi doanh nghiệp phải tích hợp các yếu tố môi trường, xã hội và quản trị vào mô hình kinh doanh cốt lõi. Sự chuyển dịch này diễn ra trong bối cảnh toàn cầu đang có xu hướng ưu tiên đầu tư bền vững, buộc các doanh nghiệp phải thay đổi tư duy để không chỉ tối đa hóa lợi nhuận mà còn tạo ra giá trị lâu dài cho xã hội. Đối với Việt Nam, một quốc gia đang trong quá trình chuyển đổi và thu hút mạnh mẽ vốn FDI, việc đáp ứng các tiêu chuẩn ESG quốc tế không còn là lựa chọn mà là yêu cầu bắt buộc để duy trì lợi thế cạnh tranh và phát triển bền vững.

Trong bối cảnh đó, sự kiện Đối thoại Lãnh đạo Doanh nghiệp: Từ Thiện chí đến Tác động Xã hội do UNICEF Việt Nam tổ chức vào ngày 25/6 tại Hà Nội đã trở thành một diễn đàn quan trọng, đưa ra góc nhìn mới mẻ và cấp thiết về vai trò của trẻ em trong chiến lược ESG. Đây không chỉ là lời kêu gọi hành động mà còn là sự định hướng chiến lược cho các doanh nghiệp Việt Nam trên hành trình phát triển bền vững.

Đầu tư cho trẻ em: Hơn cả trách nhiệm xã hội

Thông điệp mạnh mẽ từ bà Silvia Danailov, Trưởng Đại diện UNICEF tại Việt Nam, rằng “Mọi sáng kiến ESG sẽ bền vững hơn khi đặt trẻ em ở vị trí trung tâm,” đã mở ra một lăng kính toàn diện hơn về ESG. Bà nhấn mạnh rằng mọi quyết định kinh doanh – từ quản trị nội bộ, chính sách nhân sự, thiết kế sản phẩm, quản lý chuỗi cung ứng, đầu tư công nghệ cho đến các hoạt động thiện nguyện – đều có thể tác động trực tiếp hoặc gián tiếp đến trẻ em. Những tác động này không chỉ giới hạn ở hiện tại mà còn ảnh hưởng sâu sắc đến tương lai, bởi lẽ chính các em sẽ là lực lượng lao động, người tiêu dùng, kỹ sư và lãnh đạo của nền kinh tế trong tương lai.

Bà Sohini Roychowdhury, Trưởng Chương trình Quan hệ Đối tác và Truyền thông của UNICEF Việt Nam, đã bổ sung thêm rằng đây không chỉ là một thách thức về mặt xã hội mà còn là một bài toán phát triển kinh tế. Một khi Việt Nam tiếp tục hội nhập sâu rộng vào chuỗi giá trị toàn cầu và duy trì khả năng thu hút dòng vốn FDI nhờ nền tảng tăng trưởng ổn định, việc đáp ứng các tiêu chuẩn ESG là một điều kiện tiên quyết. Trong đó, việc bảo đảm sự ổn định và chất lượng của nguồn nhân lực qua các thế hệ là yếu tố then chốt. Điều này có nghĩa là, nếu doanh nghiệp bỏ qua tác động đến trẻ em hôm nay, họ có thể đối mặt với rủi ro về nguồn nhân lực kém chất lượng, suy giảm năng suất và khả năng cạnh tranh trong dài hạn.

Do đó, đầu tư cho trẻ em không chỉ đơn thuần là làm từ thiện hay tuân thủ quy định mà là một phần không thể thiếu của chiến lược kinh doanh thông minh. Nó giúp doanh nghiệp xây dựng một nền tảng vững chắc cho sự tăng trưởng liên tục, đảm bảo tính bền vững giữa các thế hệ lao động, và từ đó tạo ra lợi thế cạnh tranh lâu dài trên thị trường quốc tế.

Thách thức chuyển đổi từ thiện chí đến hành động thực tế

Tại buổi đối thoại, MC Thùy Minh đã đặt ra một câu hỏi then chốt, chạm đến thực tế của nhiều doanh nghiệp: “Từ một mong muốn tốt đẹp đến một hành động cụ thể, đâu là bước khó nhất?” Câu hỏi này làm nổi bật rào cản lớn nhất khi triển khai ESG – đó là khoảng cách giữa thiện chí và khả năng tạo ra tác động bền vững. Thiện chí có thể hình thành nhanh chóng, nhưng việc lựa chọn đúng vấn đề để giải quyết, áp dụng đúng phương pháp và tìm kiếm đúng đối tác để hợp tác lại là một quá trình phức tạp, đòi hỏi sự đầu tư về thời gian, nguồn lực và tư duy chiến lược.

Nhiều doanh nghiệp Việt Nam, đặc biệt là các doanh nghiệp vừa và nhỏ, có thể còn lúng túng trong việc xác định cách thức tích hợp ESG vào hoạt động thường ngày. Họ cần hướng dẫn cụ thể về cách đo lường tác động, xây dựng các chỉ số phù hợp và làm thế nào để các sáng kiến ESG không chỉ dừng lại ở bề mặt mà thực sự thấm vào văn hóa và quy trình vận hành của tổ chức. Đây là giai đoạn chuyển đổi đòi hỏi sự cam kết mạnh mẽ từ ban lãnh đạo và sự tham gia của toàn bộ đội ngũ nhân sự.

Ví dụ thực tiễn từ doanh nghiệp Việt

Để minh chứng cho cách tiếp cận ESG hiệu quả, bà Phan Thị Hồng Dung, Thành viên Ủy ban ESG, Giám đốc Khối Đào tạo và Phát triển văn hóa, CTCP Vàng bạc Đá quý Bảo Tín Mạnh Hải, đã chia sẻ góc nhìn về chữ “S” (Social) trong ESG qua lăng kính phát triển con người. Bà Dung nhấn mạnh rằng một trong những trọng tâm “S” mà công ty hướng đến là góp phần định chuẩn và nâng chuẩn nguồn nhân lực. Điều này không chỉ giới hạn ở việc đào tạo nhân viên nội bộ mà còn hướng đến việc chuẩn hóa nghề nghiệp, tạo ra giá trị đóng góp rộng lớn hơn cho xã hội.

Bà Dung phân tích, khi đội ngũ quản lý tại các cửa hàng có tư duy ESG, họ sẽ vận hành một cách an toàn và hiệu quả hơn. Họ không chỉ quan tâm đến lợi nhuận mà còn chú trọng đến môi trường làm việc, sức khỏe nhân viên và tác động đến cộng đồng. Xa hơn, việc nâng cao chất lượng nguồn nhân lực trong ngành nghề cụ thể không chỉ giúp doanh nghiệp tự thân phát triển mà còn góp phần nâng tầm chất lượng lao động của cả xã hội, tạo ra một tiêu chuẩn cao hơn cho các thế hệ tương lai. Ví dụ này cho thấy việc đầu tư vào con người, bắt đầu từ những giá trị cơ bản và đào tạo chuyên môn, là một cách cụ thể và bền vững để thực hiện trách nhiệm xã hội trong khuôn khổ ESG.

Góc nhìn Xu Hướng 24

Thông điệp từ UNICEF Việt Nam và các lãnh đạo doanh nghiệp tại buổi đối thoại đã phát đi một tín hiệu rõ ràng: ESG không còn là một khái niệm xa xỉ hay một xu hướng nhất thời, mà là một trụ cột chiến lược cho sự phát triển bền vững của doanh nghiệp và quốc gia. Đặc biệt, việc đặt trẻ em vào trung tâm của các sáng kiến ESG đã nâng tầm ý nghĩa của trách nhiệm xã hội, biến nó từ một hoạt động mang tính từ thiện sang một khoản đầu tư mang tính chiến lược dài hạn.

Tuy nhiên, thách thức lớn nhất không nằm ở việc nhận thức được tầm quan trọng mà ở khả năng biến thiện chí thành hành động cụ thể, có tác động đo lường được. Các doanh nghiệp Việt Nam cần một lộ trình rõ ràng, với các công cụ và phương pháp luận phù hợp để tích hợp yếu tố trẻ em vào mọi khía cạnh hoạt động, từ chuỗi cung ứng an toàn, môi trường làm việc thân thiện với gia đình, đến việc phát triển sản phẩm và dịch vụ có lợi cho trẻ em. Điều này đòi hỏi sự hợp tác chặt chẽ giữa chính phủ, các tổ chức quốc tế như UNICEF và khu vực tư nhân, nhằm xây dựng một hệ sinh thái hỗ trợ doanh nghiệp thực hiện mục tiêu này một cách hiệu quả nhất. Đây là một hành trình dài, đòi hỏi sự kiên trì và tầm nhìn xa, nhưng chắc chắn sẽ gặt hái quả ngọt cho tương lai của Việt Nam.

Nguồn tham khảo

Bài viết được biên soạn dựa trên thông tin từ sự kiện Đối thoại Lãnh đạo Doanh nghiệp: Từ Thiện chí đến Tác động Xã hội do UNICEF Việt Nam tổ chức và bài đăng gốc từ Soha.vn.