Châu Âu đối mặt 'kẻ thù bên trong': Nhập cư và bản sắc định hình chính trị

Một làn sóng cảnh báo mới đang càn quét chính trường châu Âu, không phải từ các đối thủ bên ngoài, mà từ chính những vấn đề nội tại. Thủ tướng Đan Mạch, Mette Frederiksen, đã gây chú ý khi mô tả nhập cư không kiểm soát và sự thất bại trong hội nhập là 'kẻ thù bên trong' đe dọa nghiêm trọng đến nền tảng của các quốc gia phúc lợi và lòng tin xã hội tại lục địa già. Tuyên bố thẳng thắn này không chỉ phản ánh mối lo ngại sâu sắc của Đan Mạch mà còn là tiếng chuông báo động về một cuộc chuyển dịch chính trị rộng lớn đang diễn ra trên khắp châu Âu, nơi vấn đề nhập cư đã vượt ra ngoài các con số để chạm đến cốt lõi của bản sắc và chủ quyền.

Tóm tắt nhanh

• Thủ tướng Đan Mạch Frederiksen cảnh báo về 'kẻ thù bên trong' do nhập cư không kiểm soát và hội nhập thất bại, đe dọa lòng tin xã hội và thể chế dân chủ.
• Vấn đề nhập cư ở châu Âu đã mở rộng từ số liệu biên giới sang tranh luận về bản sắc văn hóa, xã hội song song và chủ quyền quốc gia.
• Chính sách kiểm soát nhập cư cứng rắn không còn là độc quyền của phe cánh hữu, mà đang được các chính phủ trung tả áp dụng để duy trì liên minh cầm quyền và bảo vệ nhà nước phúc lợi.
• Chính phủ cánh hữu Thụy Điển đã tăng mạnh trợ cấp nhằm khuyến khích người nhập cư hồi hương, cho thấy xu hướng chung về chính sách di trú chặt chẽ hơn.

Vì sao đáng chú ý

Cảnh báo của Thủ tướng Frederiksen có ý nghĩa quan trọng vì nó làm nổi bật sự thay đổi cơ bản trong cách các chính phủ châu Âu tiếp cận vấn đề nhập cư. Không còn đơn thuần là một cuộc tranh luận nhân đạo hay kinh tế, nhập cư đã trở thành một yếu tố then chốt định hình chính sách đối nội, an ninh quốc gia và thậm chí là tương lai của mô hình nhà nước phúc lợi châu Âu. Đối với người dân, điều này đồng nghĩa với việc các chính sách an ninh biên giới sẽ ngày càng thắt chặt, và các cuộc thảo luận về bản sắc, hội nhập xã hội sẽ trở nên gay gắt hơn. Đối với các chính trị gia, việc giải quyết hiệu quả vấn đề này sẽ quyết định khả năng duy trì quyền lực và ngăn chặn sự trỗi dậy của các đảng dân túy cánh hữu, những người vốn đã tận dụng mối lo ngại về nhập cư để thu hút cử tri.

Hơn nữa, việc các đảng trung tả như đảng Xã hội Dân chủ của bà Frederiksen áp dụng các chính sách cứng rắn về nhập cư cho thấy một sự dịch chuyển lớn trong phổ chính trị châu Âu. Điều này không chỉ ảnh hưởng đến các chiến dịch tranh cử mà còn tác động trực tiếp đến các chính sách xã hội, kinh tế và đối ngoại của EU trong dài hạn. Nó đặt ra câu hỏi về khả năng duy trì sự gắn kết xã hội trong một lục địa đang ngày càng đa dạng, nhưng cũng đối mặt với những thách thức từ các 'xã hội song song' và chủ nghĩa cực đoan.

Bối cảnh

Châu Âu đã trải qua nhiều giai đoạn tiếp nhận và hội nhập người nhập cư. Từ những năm 1950-1960 với các chương trình lao động nhập cư để tái thiết kinh tế sau chiến tranh, đến làn sóng tị nạn và di cư từ các khu vực xung đột. Tuy nhiên, khủng hoảng người tị nạn năm 2015-2016 đã trở thành một bước ngoặt, phơi bày những rạn nứt trong hệ thống tiếp nhận và hội nhập của châu Âu. Hàng triệu người đổ vào lục địa này đã đặt ra gánh nặng lớn lên các dịch vụ công, gây căng thẳng xã hội và làm dấy lên những cuộc tranh luận gay gắt về an ninh và bản sắc.

Trước bối cảnh đó, các đảng cánh hữu dân túy đã nhanh chóng tận dụng sự lo ngại của công chúng, thúc đẩy các chương trình nghị sự về kiểm soát biên giới nghiêm ngặt và bảo vệ bản sắc quốc gia. Điều này đã tạo áp lực đáng kể lên các chính phủ trung tả và trung hữu, buộc họ phải điều chỉnh chính sách của mình để không bị mất phiếu bầu. Sự trỗi dậy của các phong trào dân tộc chủ nghĩa và chống nhập cư ở nhiều quốc gia, từ Hungary đến Pháp, đã làm thay đổi đáng kể cục diện chính trị của EU. Thêm vào đó, tờ Le Monde chỉ ra một nghịch lý đáng chú ý: số người nhập cư không chính thức vào châu Âu đã giảm khoảng 55% trong hai năm qua, nhưng ảnh hưởng của vấn đề nhập cư trong chính trị bầu cử lại tiếp tục gia tăng, cho thấy cuộc tranh luận đã vượt ra ngoài các con số đơn thuần.

Chiến lược 'Kiểm soát chặt để bảo vệ phúc lợi'

Thủ tướng Frederiksen của Đan Mạch đã khéo léo định hình chính sách kiểm soát biên giới nghiêm ngặt không chỉ là một vấn đề an ninh mà còn là điều kiện cần thiết để duy trì nhà nước phúc lợi, lòng tin xã hội và các thể chế dân chủ. Đây là một chiến lược chính trị nhằm không để cánh hữu dân túy độc quyền các vấn đề về nhập cư, an ninh trật tự và bản sắc dân tộc. Ông Daniel Schatz, một nhà phân tích, nhấn mạnh rằng bà Frederiksen không ngụ ý rằng người nhập cư dễ phạm tội hơn, mà thay vào đó, một xã hội dân chủ cần thừa nhận và giải quyết tình trạng thất bại trong quá trình hội nhập. Đối với Copenhagen, nếu biên giới thiếu kiểm soát và 'các xã hội song song' ngày càng mở rộng, lòng tin công chúng – yếu tố nền tảng của mô hình thuế cao, phúc lợi cao – có nguy cơ bị xói mòn.

Thực trạng 'Xã hội song song' và chủ nghĩa cực đoan

Bà Emma Schubart, nhà nghiên cứu tại Viện Henry Jackson, chia sẻ với Fox News rằng châu Âu trong thời gian dài đã đánh giá thấp những hậu quả của tình trạng nhập cư mất kiểm soát và thất bại trong hội nhập. Bà chỉ ra rằng một số khu vực đã hình thành các 'xã hội song song' – nơi các cộng đồng nhập cư tồn tại bên cạnh xã hội chủ lưu nhưng ít hoặc không có sự giao thoa, duy trì các hệ giá trị và quy tắc riêng. Điều đáng lo ngại hơn, theo bà Schubart, là chủ nghĩa cực đoan Hồi giáo và sự ủng hộ dành cho các tổ chức như Hamas đã không còn hoàn toàn nằm bên lề xã hội, mà đã len lỏi vào một số cộng đồng nhất định. Bà chủ trương các quốc gia châu Âu cần tăng cường kiểm soát biên giới và trục xuất những người không có quyền cư trú hợp pháp để bảo vệ an ninh và sự gắn kết xã hội.

Nghịch lý nhập cư và cuộc tranh luận rộng hơn

Như tờ Le Monde đã chỉ ra, mặc dù số người nhập cư không chính thức vào châu Âu đã giảm đáng kể trong hai năm qua (khoảng 55%), nhưng vấn đề nhập cư lại không ngừng gia tăng tầm ảnh hưởng trong chính trị bầu cử. Nghịch lý này cho thấy cuộc tranh luận ở châu Âu từ lâu đã vượt ra ngoài bản thân các con số về biên giới. Nó đã mở rộng sang các vấn đề phức tạp hơn như bản sắc văn hóa, mức độ hội nhập xã hội của các cộng đồng nhập cư, chủ quyền quốc gia trong việc kiểm soát dòng chảy dân số, cũng như việc phân chia trách nhiệm giữa các quốc gia thành viên trong nội bộ Liên minh châu Âu. Đây là những câu hỏi sâu sắc, chạm đến những giá trị cốt lõi của mỗi quốc gia và cả khối EU.

Do đó, những phát biểu cứng rắn của bà Frederiksen là một ví dụ tiêu biểu cho xu hướng này: kiểm soát chặt chẽ vấn đề nhập cư không còn chỉ là chủ trương của các đảng cánh hữu ở châu Âu. Thay vào đó, nó đang trở thành một công cụ then chốt của một bộ phận các chính phủ trung tả nhằm duy trì liên minh cầm quyền, bảo vệ hệ thống phúc lợi xã hội và kiềm chế sự trỗi dậy của các đảng cánh hữu dân túy. Đây là một sự chuyển dịch chiến lược, phản ánh áp lực lớn từ dư luận và sự cần thiết phải thích nghi với một thực tế chính trị mới.

Thụy Điển và xu hướng hồi hương

Minh chứng thêm cho xu hướng chung này, chính phủ cánh hữu của Thụy Điển trong tuần này đã tuyên bố sẽ tăng mạnh các khoản trợ cấp nhằm khuyến khích di dân nhập cư hồi hương. Thụy Điển, từng được biết đến với chính sách nhập cư tương đối cởi mở, nay cũng đang chuyển hướng sang các biện pháp cứng rắn hơn. Động thái này không chỉ phản ánh áp lực từ các đảng cánh hữu trong chính phủ liên minh mà còn cho thấy sự thay đổi trong nhận thức về thách thức của hội nhập xã hội. Việc cung cấp hỗ trợ tài chính để người nhập cư tự nguyện trở về quê hương là một nỗ lực nhằm giảm bớt gánh nặng xã hội và giải quyết các vấn đề liên quan đến hội nhập thất bại, đồng thời giảm số lượng người nhập cư không còn mong muốn hoặc không có quyền cư trú hợp pháp.

Góc nhìn Xu Hướng 24

Những cảnh báo từ Thủ tướng Đan Mạch và sự thay đổi trong chính sách nhập cư trên khắp châu Âu cho thấy một thực tế rõ ràng: mô hình đa văn hóa và chính sách mở cửa biên giới từng được ca ngợi nay đang đối mặt với sự xem xét lại nghiêm túc. Việc các chính phủ trung tả cũng phải áp dụng chính sách cứng rắn không phải là sự từ bỏ lý tưởng, mà là một nỗ lực thực dụng để cứu vãn lòng tin xã hội, duy trì các nhà nước phúc lợi và ngăn chặn sự phân mảnh chính trị. Tuy nhiên, điều này cũng đặt ra thách thức về việc dung hòa giữa kiểm soát biên giới chặt chẽ với các giá trị nhân đạo cốt lõi của châu Âu. Vấn đề không chỉ là ai được phép vào, mà là làm thế nào để xây dựng một xã hội gắn kết, nơi mọi công dân đều cảm thấy được thuộc về, đồng thời giải quyết hiệu quả những mâu thuẫn văn hóa và xã hội phát sinh. Tương lai của châu Âu sẽ phụ thuộc vào khả năng tìm ra sự cân bằng tinh tế này, tránh rơi vào bẫy của sự phân cực cực đoan, trong khi vẫn bảo vệ được các nền tảng dân chủ và phúc lợi xã hội của mình.

Nguồn tham khảo

• Thủ tướng Đan Mạch cảnh báo châu Âu đối mặt với “kẻ thù bên trong” - trithucvn2.net

FAQ

1. Vì sao vấn đề nhập cư tiếp tục là tâm điểm chính trị ở châu Âu dù số lượng người nhập cư không chính thức đã giảm?

Mặc dù số người nhập cư không chính thức vào châu Âu đã giảm đáng kể, vấn đề này vẫn chiếm vị trí trung tâm trong các cuộc tranh luận chính trị vì nó đã mở rộng ra ngoài các con số. Giờ đây, nhập cư được gắn liền với các vấn đề về bản sắc văn hóa, hội nhập xã hội, sự hình thành 'xã hội song song', chủ nghĩa cực đoan, chủ quyền quốc gia và khả năng duy trì các thể chế phúc lợi xã hội. Những mối lo ngại sâu sắc này kích hoạt các cuộc tranh luận mạnh mẽ và ảnh hưởng đến bầu cử.

2. 'Kẻ thù bên trong' mà Thủ tướng Đan Mạch Frederiksen đề cập là gì?

Thủ tướng Frederiksen dùng cụm từ 'kẻ thù bên trong' để chỉ những hậu quả tiêu cực của nhập cư không kiểm soát và sự thất bại trong hội nhập xã hội. Điều này bao gồm sự xói mòn lòng tin công chúng, sự hình thành các 'xã hội song song' (nơi các cộng đồng nhập cư sống tách biệt với xã hội chủ lưu), và sự trỗi dậy của chủ nghĩa cực đoan. Bà nhấn mạnh những yếu tố này đe dọa trực tiếp đến nhà nước phúc lợi, sự gắn kết xã hội và các thể chế dân chủ của Đan Mạch nói riêng và châu Âu nói chung.

3. Các chính phủ trung tả ở châu Âu đang thay đổi cách tiếp cận đối với nhập cư như thế nào?

Trước đây, chính sách nhập cư cứng rắn thường gắn liền với các đảng cánh hữu. Tuy nhiên, hiện nay, nhiều chính phủ trung tả đang áp dụng các biện pháp kiểm soát biên giới nghiêm ngặt hơn và chính sách di trú chặt chẽ hơn. Điều này được xem là một chiến lược thực dụng để không bị các đảng cánh hữu dân túy chiếm ưu thế trong các vấn đề về an ninh và bản sắc, đồng thời duy trì liên minh cầm quyền và bảo vệ mô hình nhà nước phúc lợi của mình trước sự xói mòn lòng tin xã hội.

4. 'Xã hội song song' là gì và tại sao chúng lại là một mối lo ngại?

'Xã hội song song' là khái niệm chỉ các cộng đồng, thường là cộng đồng nhập cư, phát triển bên cạnh xã hội chủ lưu của một quốc gia nhưng duy trì các quy tắc, giá trị và cách sống riêng biệt, ít hoặc không có sự giao thoa hay hội nhập đầy đủ. Chúng được xem là mối lo ngại vì có thể dẫn đến sự thiếu gắn kết xã hội, cản trở sự hiểu biết và đoàn kết giữa các nhóm dân cư, và đôi khi có thể tạo điều kiện cho chủ nghĩa cực đoan phát triển, làm suy yếu lòng tin công chúng và thể chế dân chủ.