Adenovirus: Nguy cơ lây nhiễm tăng cao ở trẻ em, chuyên gia cảnh báo dấu hiệu cần nhập viện

Trong bối cảnh thời tiết chuyển mùa và các hoạt động tập thể sôi động trở lại, một loại virus tưởng chừng quen thuộc là Adenovirus đang cho thấy xu hướng gia tăng đáng lo ngại, đặc biệt trong nhóm trẻ em. Dữ liệu từ Bệnh viện Nhi Trung ương mới đây đã vẽ nên một bức tranh về sự bùng phát nhanh chóng, khiến các chuyên gia y tế phải lên tiếng cảnh báo về các dấu hiệu nhận biết bệnh, đặc biệt là những trường hợp có nguy cơ diễn biến nặng.

Tóm tắt nhanh

• Từ đầu năm 2026, Bệnh viện Nhi Trung ương đã ghi nhận 2.777 trường hợp trẻ em dương tính với Adenovirus, trong đó 383 ca mới chỉ trong những ngày đầu tháng 7, cho thấy tốc độ lây nhiễm đang tăng nhanh.
• Adenovirus có thể gây ra nhiều triệu chứng không đặc hiệu như sốt, ho, sổ mũi, viêm họng, dễ nhầm lẫn với cúm hoặc các bệnh hô hấp khác; đôi khi còn kèm đau mắt đỏ hoặc tiêu chảy.
• Nguy cơ lây nhiễm tăng cao tại các địa điểm tập trung đông người vào mùa hè như trường học hè, trại hè, khu vui chơi và đặc biệt là bể bơi công cộng do tiếp xúc gần và tiềm ẩn nguy cơ từ nguồn nước, vệ sinh chưa đảm bảo.
• Phụ huynh cần đặc biệt chú ý đến các dấu hiệu cảnh báo nặng như khó thở, li bì, bỏ ăn uống, mất nước hoặc sốt kéo dài để kịp thời đưa trẻ đến cơ sở y tế, tránh biến chứng nghiêm trọng.

Vì sao đáng chú ý

Sự gia tăng số ca mắc Adenovirus không chỉ là một con số thống kê mà còn tiềm ẩn nhiều hệ lụy thực tế, ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe cộng đồng và gánh nặng cho hệ thống y tế. Đối với các bậc phụ huynh, việc nhận biết sớm các triệu chứng thông thường và đặc biệt là các dấu hiệu cảnh báo nặng là vô cùng quan trọng, bởi Adenovirus có thể gây ra các biến chứng nghiêm trọng như viêm phổi, suy hô hấp, viêm cơ tim, hoặc thậm chí là di chứng hô hấp lâu dài ở trẻ em, đặc biệt là nhóm trẻ dưới 5 tuổi hoặc có bệnh nền. Nguy cơ lây nhiễm từ các hoạt động vui chơi hè như bơi lội cũng đòi hỏi sự cảnh giác cao độ về vệ sinh và quản lý môi trường. Việc hiểu rõ về đường lây, cách phòng ngừa sẽ giúp giảm thiểu rủi ro, bảo vệ sức khỏe con em mình và tránh tạo áp lực không cần thiết lên các bệnh viện vốn đã quá tải.

Bối cảnh

Adenovirus không phải là một tác nhân gây bệnh mới mẻ, mà đã lưu hành trong cộng đồng từ lâu và có thể gây bệnh quanh năm. Tuy nhiên, theo ghi nhận của Bệnh viện Nhi Trung ương, loại virus này thường có xu hướng bùng phát mạnh mẽ vào thời điểm giao mùa và đặc biệt là mùa hè. Sự thay đổi này gắn liền với hành vi của cộng đồng: vào mùa hè, trẻ em thường được khuyến khích tham gia nhiều hoạt động ngoài trời, đi học hè, cắm trại, vui chơi tại các khu giải trí, hoặc bơi lội tại các bể bơi công cộng. Những môi trường tập trung đông người, không gian kín với mật độ tiếp xúc cao chính là điều kiện lý tưởng để virus lây lan nhanh chóng qua giọt bắn đường hô hấp, tiếp xúc trực tiếp, hoặc qua các bề mặt, đồ dùng nhiễm virus. Từ đầu năm 2026, các trường hợp nhiễm Adenovirus đã được ghi nhận đều đặn, nhưng đáng chú ý là sự tăng vọt đột biến trong những ngày đầu tháng 7, cho thấy một sự thay đổi trong mức độ lây lan của virus trong giai đoạn hiện tại so với các tháng trước đó.

Dấu hiệu nhận biết và các biến chứng nguy hiểm

Theo BS Hưng từ Bệnh viện Nhi Trung ương, Adenovirus có các triệu chứng không đặc hiệu, rất dễ gây nhầm lẫn với cúm thông thường hoặc các virus gây bệnh hô hấp khác. Trẻ mắc bệnh thường biểu hiện sốt, ho, sổ mũi, viêm họng. Tuy nhiên, một số chủng Adenovirus đặc biệt còn có thể gây đau mắt đỏ (viêm kết mạc) hoặc các vấn đề tiêu hóa như tiêu chảy, nôn mửa. Chính vì sự đa dạng trong biểu hiện này mà việc chẩn đoán sớm và chính xác trở nên khó khăn hơn.

Điều đáng lo ngại hơn là các biến chứng tiềm tàng. Mặc dù đa số trẻ khỏe mạnh sẽ hồi phục hoàn toàn sau khi mắc Adenovirus, nhưng ở một số trường hợp, đặc biệt là những trẻ được phát hiện muộn, có bệnh nền, hoặc thuộc nhóm nguy cơ cao, bệnh có thể diễn biến nặng. Các biến chứng có thể bao gồm viêm phổi nặng, suy hô hấp cấp tính, tình trạng mất nước nghiêm trọng, viêm kết mạc nặng ảnh hưởng đến thị lực, viêm gan, viêm não, viêm cơ tim, hoặc viêm bàng quang. Đáng chú ý, sau khi mắc viêm phổi Adenovirus nặng, một số trẻ còn có thể để lại di chứng hô hấp lâu dài như viêm tiểu phế quản tắc nghẽn hoặc giãn phế quản, ảnh hưởng đến chất lượng cuộc sống về sau.

Những nhóm đối tượng có nguy cơ cao

Virus Adeno có thể tấn công bất kỳ ai, nhưng một số nhóm đối tượng đặc biệt dễ bị tổn thương và có nguy cơ cao mắc bệnh nặng hơn. Những nhóm này bao gồm trẻ dưới 5 tuổi, đặc biệt là trẻ sơ sinh và trẻ dưới 2 tuổi do hệ miễn dịch còn non yếu. Ngoài ra, trẻ sinh non, trẻ mắc các bệnh tim hoặc phổi mạn tính, trẻ suy giảm miễn dịch bẩm sinh hoặc mắc phải (như trẻ đang điều trị ung thư hoặc sử dụng thuốc ức chế miễn dịch) cũng là những đối tượng cần được quan tâm đặc biệt. Phụ huynh có con thuộc các nhóm này cần chủ động hơn trong việc phòng ngừa và theo dõi sức khỏe của trẻ.

Cảnh báo dấu hiệu nặng và phòng ngừa

Theo khuyến cáo của các chuyên gia y tế, điều quan trọng nhất mà cha mẹ cần quan tâm là các dấu hiệu cảnh báo bệnh chuyển nặng, bởi việc phát hiện sớm có ý nghĩa quyết định trong việc cứu chữa trẻ. Trẻ cần được đưa đến cơ sở y tế ngay lập tức nếu xuất hiện một trong các biểu hiện sau:

• Khó thở, thở nhanh hoặc có dấu hiệu rút lõm lồng ngực.
• Li bì, khó đánh thức hoặc xuất hiện co giật.
• Bỏ bú, bỏ ăn hoặc uống rất kém, không đủ lượng nước cần thiết.
• Có dấu hiệu mất nước như tiểu ít, môi khô, mắt trũng.
• Sốt kéo dài không cải thiện hoặc tình trạng chung của trẻ ngày càng xấu đi một cách rõ rệt.

Ngoài ra, một vấn đề phổ biến mà nhiều gia đình mắc phải là cho trẻ quay lại trường học, lớp học hè hoặc tham gia các hoạt động tập thể ngay sau khi hết sốt, trong khi trẻ vẫn còn các triệu chứng khác và khả năng lây bệnh cho những người xung quanh. Điều này không chỉ gây nguy hiểm cho trẻ khác mà còn có thể khiến bệnh của trẻ tái phát hoặc kéo dài.

Để phòng ngừa lây nhiễm Adenovirus, các biện pháp vệ sinh cơ bản đóng vai trò then chốt:

• Hướng dẫn trẻ rửa tay thường xuyên bằng xà phòng và nước sạch, đặc biệt sau khi ho, hắt hơi và trước khi ăn.
• Dạy trẻ che miệng và mũi khi ho hoặc hắt hơi bằng khăn giấy hoặc khuỷu tay, sau đó vứt khăn giấy vào thùng rác và rửa tay.
• Không dùng chung khăn mặt, cốc uống nước hoặc các vật dụng cá nhân với người khác.
• Nếu trẻ đang sốt hoặc có các triệu chứng như ho, sổ mũi, đau mắt đỏ hoặc tiêu chảy, cần cho trẻ nghỉ học, nghỉ bơi và hạn chế đến nơi đông người cho đến khi hồi phục hoàn toàn để tránh lây lan cho cộng đồng.

Nguy cơ từ bể bơi công cộng

Đặc biệt đối với các hoạt động bơi lội trong mùa hè, phụ huynh cần hết sức cẩn trọng. Một số chủng Adenovirus có khả năng gây viêm kết mạc và có thể lây qua nguồn nước nếu quy trình khử khuẩn tại bể bơi không được đảm bảo. Tuy nhiên, nguy cơ không chỉ đến từ nước mà còn từ việc trẻ tiếp xúc gần với bạn bè, dùng chung khăn, kính bơi hoặc các vật dụng cá nhân khác trong môi trường bể bơi đông đúc. Do đó, việc lựa chọn bể bơi được quản lý tốt, có quy trình kiểm soát chất lượng nước và khử khuẩn đúng quy định là cực kỳ quan trọng. Hơn nữa, tuyệt đối không nên cho trẻ đi bơi khi đang có bất kỳ triệu chứng bệnh nào hoặc khi bể bơi quá đông người.

Góc nhìn Xu Hướng 24

Sự bùng phát của Adenovirus trong mùa hè năm 2026, với số ca mắc tăng nhanh chóng tại Bệnh viện Nhi Trung ương, một lần nữa nhấn mạnh tầm quan trọng của việc phòng ngừa dịch bệnh trong các hoạt động tập thể. Nó không chỉ là lời nhắc nhở về một mầm bệnh quen thuộc nhưng dễ bị lãng quên, mà còn phản ánh thách thức trong việc kiểm soát lây nhiễm khi xã hội trở lại trạng thái bình thường mới với các hoạt động cộng đồng sầm uất. Với các triệu chứng không đặc hiệu và nguy cơ biến chứng nghiêm trọng ở nhóm đối tượng dễ tổn thương, Adenovirus đòi hỏi sự cảnh giác cao độ từ cả cộng đồng lẫn các cơ quan quản lý y tế. Việc tăng cường tuyên truyền về vệ sinh cá nhân, trách nhiệm của các cơ sở dịch vụ công cộng như bể bơi, và khả năng nhận biết sớm các dấu hiệu nguy hiểm từ phía phụ huynh sẽ là chìa khóa để kiềm chế dịch bệnh và bảo vệ sức khỏe trẻ em trước những mối đe dọa tiềm ẩn này.

Nguồn tham khảo

• Soha.vn: 1 loại virus đang tăng nhanh, bể bơi công cộng nguy cơ lây nhiễm: Bác sĩ cảnh báo dấu hiệu trẻ mắc bệnh, phụ huynh đừng chủ quan

Câu hỏi thường gặp (FAQ)

1. Adenovirus lây truyền qua những đường nào?

Adenovirus chủ yếu lây truyền qua giọt bắn đường hô hấp khi người bệnh ho, hắt hơi. Ngoài ra, virus có thể lây qua tiếp xúc trực tiếp với người bệnh, hoặc qua các bề mặt, đồ dùng bị nhiễm virus. Một số chủng còn có thể lây qua nước nếu nguồn nước hoặc quy trình khử khuẩn không đảm bảo, như tại bể bơi.

2. Khi nào cần đưa trẻ mắc Adenovirus đến bệnh viện ngay lập tức?

Cha mẹ cần đưa trẻ đến cơ sở y tế ngay khi trẻ có một trong các dấu hiệu cảnh báo nặng như khó thở, thở nhanh, li bì, khó đánh thức, co giật, bỏ bú/ăn/uống rất kém, có dấu hiệu mất nước (tiểu ít, môi khô, mắt trũng), hoặc sốt kéo dài không cải thiện, tình trạng chung ngày càng xấu đi.

3. Làm thế nào để phòng ngừa Adenovirus cho trẻ, đặc biệt khi đi bơi?

Để phòng ngừa Adenovirus, cần hướng dẫn trẻ rửa tay thường xuyên bằng xà phòng, che miệng khi ho/hắt hơi, không dùng chung đồ cá nhân. Khi đi bơi, phụ huynh nên chọn bể bơi có quy trình kiểm soát chất lượng nước và khử khuẩn tốt, không cho trẻ bơi khi đang có triệu chứng bệnh hoặc khi bể bơi quá đông người.